Flört kültürü: ülkelere göre rakamlarla

Yabancı biriyle flört etmek: yazılı farklar listesi

Yabancı biriyle flörtte kültür farkı yerine kâğıda dökülmüş farklar: evlenme yaşı, tören, yabancı eşe özgü kurallar. Beş ülke, kaynaklarıyla.

The Mocha team5 dk okuma

Yabancı biriyle flört ederken “kültür farkı” sözü çoğu zaman bir tahmine dönüşüyor: karşındakinin ülkesi hakkında duyduklarına. Kâğıda dökülmüş farklar ise daha az ve daha somut: kaç yaşında evlenilebildiği, evliliği hangi adımın kurduğu, eşlerden biri yabancıysa neyin değiştiği. Bu sayfa, Türkiye, Almanya, Hollanda, Fransa ve İngiltere ile Galler için bu üç soruyu kanun metinlerinden yanıtlıyor ve kanıtın bittiği yerleri açıkça yazıyor. Ülkeler hakkında kalıp yargıya yer yok, çünkü bir ülkenin içinde bile fark büyük: Türkiye'de ilk evlenme yaşı ilden ile değişiyor (il il TÜİK verisi). Bu sayfa hukuki görüş vermiyor; somut bir durum için ilgili ülkenin belediyesine ya da konsolosluğuna danışmak gerekir.

Beş ülke, üç soru

ÜlkeAlt yaşEvliliği kuran adımEşlerden biri yabancıysa
Türkiye17; 16 yalnızca hâkim izniyle; 18'den küçükse yasal temsilcinin izni (madde 124, 126)Evlendirme memuru önünde, tarafların olumlu sözlü cevabıyla; dinî tören için aile cüzdanı gerekir, geçerlilik dinî törene bağlı değil (madde 141 ile 143)Evlenme ehliyet belgesi gibi belgeler: ayrı sayfada
AlmanyaReşit olmadan evlenilmez; 16'yı doldurmamışla geçerli evlilik kurulamaz (madde 1303)Yalnızca nikâh memuru önündeki beyan (madde 1310)Okuduğumuz maddelerde ayrı bir hüküm yok; Standesamt'tan sorulmalı
Hollanda18 ve üzeriSivil kayıt memuru önünde; dinî tören ancak sonraOkuduğumuz sayfada yabancı eşe özgü ayrı bir hüküm yok; yurt dışında 18'den küçük biri evlenirse devlet evliliği ancak ikisi de 18 olunca tanıyor
Fransa18; reşit olmayan için istisnaen savcı izni ve en az bir ebeveyn onayıBelediyede; dinî evlilik sivil evlilikten önce yapılamazYabancının uyruğuna özgü bazı kurallar, Fransız kamu düzeni çerçevesinde uygulanabiliyor
İngiltere ve Galler18 ve üzeriDinî ya da sivil tören; dinî tören kayıtlı yapıda yetkili kişiyle yapılabiliyor, sivil törende dinî içerik olamıyorBirleşik Krallık ya da İrlanda dışından gelen için vize gerekebiliyor

Tablodaki her hücre, o ülkenin kanun maddesine ya da resmî sayfasına dayanıyor. “Okuduğumuz maddelerde yok” yazan hücre, kuralın olmadığı anlamına gelmiyor, yalnızca bu sayfanın kaynağında yer almadığını gösteriyor. Tablo kaynakları: Türk Medeni Kanunu, Alman Medeni Kanunu madde 1303 ve madde 1310, Rijksoverheid, Service-Public ve GOV.UK'in koşullar ile tören sayfaları.

Tablodan çıkanlar

Alt yaş en çok Türkiye'de ayrışıyor. Hollanda, Fransa ve İngiltere ile Galler'de ölçüt on sekiz, Almanya'da kanun reşitliği arıyor; Türkiye'de kanun on yedi diyor ve on altı için hâkim izni tanıyor. Fransa'da da reşit olmayan için bir istisna yolu var, ama o yolun kapısı savcıda. Almanya'da ek bir sınır da var: on altıyı doldurmamışla geçerli evlilik kurulamıyor. Türkiye'deki rakamların ayrıntısı Türkiye'de evlenme yaşı sayfasında.

Dinî töreni evliliğin önüne ya da arkasına koyan ülkeler var. Hollanda ve Fransa'da dinî tören, sivil evlilikten önce yapılamıyor. Almanya'da evliliği yalnızca nikâh memuru önündeki beyan kuruyor. Türkiye'de de evliliği kuran adım evlendirme memuru önündeki beyan; Medeni Kanun'un 143. maddesi dinî töreni aile cüzdanına bağlıyor ve evlenmenin geçerliliğini dinî törene bağlamıyor. İngiltere'de ise dinî tören kayıtlı bir yapıda, yetkili bir kişinin huzurunda yapıldığında evliliğin kendisi olabiliyor. Yani “nikâh”ın ne anlama geldiği ülkeden ülkeye aynı değil. Türkiye'deki ayrım resmî nikâh ve imam nikâhı sayfasında.

Tablo bir örnekle nasıl okunur. Diyelim ki biri on yedi yaşını doldurmuş. Türkiye'de kanun bunun için bir yol bırakıyor (yasal temsilcinin izniyle). Hollanda'da ve İngiltere ile Galler'de ölçüt on sekiz, Almanya'da reşit olmak gerekiyor, Fransa'da ise istisna yalnızca savcının izniyle mümkün. Aynı yaş bir ülkede kapıyı aralıyor, diğerlerinde ya kapatıyor ya da kararı başka bir makama bırakıyor. Bu bir değer yargısı değil, tablonun düz okunuşu.

Evli olmamak bir statü değil. İngiltere ve Galler'de GOV.UK, evlilik ve sivil birlikteliğin getirdiği hakların evli olmadan birlikte yaşayanlara uygulanmadığını ve “common law marriage”in olmadığını yazıyor. Yani İngiltere'de uzun süre birlikte yaşamak, evli olmanın getirdiği hakları kendiliğinden doğurmuyor. Almanya, Hollanda ve Fransa'da evli olmadan birlikte yaşamanın hukuki karşılıkları ayrı sayfalarda: Almanya, Hollanda, Fransa.

Yabancı eş için kurallar ülkeye göre. Bu sütunda Hollanda, Fransa ve İngiltere üç farklı şey söylüyor; Almanya için okuduğumuz maddede bir şey yok, Türkiye için ise belgeler başka bir sayfada. Bu yüzden “yurt dışında evlenirsek ne olur?” sorusunun tek cevabı yok; hangi ülkede yaşayacağınız belli olunca o ülkenin belediyesine sorulması gerekiyor.

Hiçbirinde yazılı olmayan şey, ilişkinin kendisi. Okuduğumuz maddelerde “çıkmak” ya da “seeing someone” gibi aşamaların karşılığı yok; Türkiye'de Medeni Kanun nişanlanmayı düzenliyor (madde 118 ve devamı), ama flörtü ya da “söz”ü ayrı bir aşama olarak düzenlemiyor. Bu aşamalar sözlükte ve gündelik dilde yaşıyor (Türkçesi). Karşındaki iki kültürün içinde büyümüş olabilir; Avrupa'da doğup Türkçe konuşan biri hem büyüdüğü ülkenin hem ailesinin alışkanlıklarını bilebiliyor. Bu yüzden ona “senin ülken böyle mi” diye sormak yerine “senin için nasıl” diye sormak, kalıp yargıyı atlamanın en kısa yolu.

Evlilik ile hiçbir şey arasında üçüncü yollar

Tabloda yer almayan ama Türkiye'den bakınca yabancı gelebilecek bir fark, birkaç ülkede evliliğin yanında ikinci bir resmî seçeneğin bulunması. Hollanda'da kayıtlı partnerlik, Fransa'da Pacs var; GOV.UK'in sayfaları da İngiltere ve Galler'de evliliğin yanında sivil birlikteliği (civil partnership) anıyor. Hollanda ve Fransa'daki biçimlerin sayıları ve işleyişi Hollanda ve Fransa sayfalarında, kaynaklarıyla. Burada akılda tutulması gereken bir uyarı var: Rijksoverheid, kadın ile erkek arasındaki kayıtlı partnerliğin her ülkede tanınmayabileceğini yazıyor. Yani bu biçimlerden birini seçmek, ileride başka bir ülkeye taşınmayı düşünen bir çift için ayrıca sorulması gereken bir konu. Türk Medeni Kanunu'nun evlilik öncesi bölümlerinde ise nişanlanma ile evlenme düzenleniyor; Pacs benzeri bir kayıt biçimini bu bölümlerde görmedik.

Ölçülmeyen kısım

Aileye ne zaman, nasıl anlatılacağı, hangi dilde konuşulacağı, nerede yaşanacağı: bunların hiçbiri için güvenilir bir ülke düzeyi veri bulamadık. Türkiye için elimizdeki en yakın ölçüm, evlenilecek eşte aranan özellikleri ve evliliğin nasıl kararlaştırıldığını soran TÜİK Aile Yapısı Araştırması; ama o da yabancı biriyle ilişkide ailenin ne zaman devreye girdiğini sormuyor. Bir ülkenin “flört alışkanlığı” diye anlatılan şey çoğu zaman bir kişinin deneyimi. Kendi konuşmanda sormaya değer birkaç soru:

  • Önümüzdeki iki yıl için nerede yaşamayı düşünüyorsun?
  • Ailen yeni biriyle tanışmayı nasıl karşılar?
  • İlişkiye ne zaman bir ad koymak istersin?
  • Evlilik senin için ne kadar yakın bir konu?
  • Hangi dilde rahatsın, hangi dilde şaka yapıyorsun?

Bunlar bir kontrol listesi değil; hangisini ne zaman soracağın sana kalmış.

Sık sorulan sorular

Farklı kültürden biriyle ilişki neyi değiştirir?
Kâğıda dökülmüş olanlar için bu sayfadaki tablo cevap veriyor: alt yaş, törenin biçimi, yabancı eşe ait şartlar ülkeden ülkeye değişiyor. Gündelik alışkanlıklar için ise elimizde ülke düzeyinde bir veri yok; “Almanlar şöyle, Fransızlar böyle” yerine karşındakine sormak daha güvenilir.
Hangi konular yazılı kurallara bağlı?
Evlenme yaşı, evliliği kuran adım (örneğin dinî törenin sivil evlilikten önce ya da sonra gelmesi), yabancı eş için istenen belgeler ve bazı ülkelerde vize. Bunlar kanun metinlerinde yazılı ve her ülke için ayrı.
Aileye ne zaman anlatmalı?
Bunun için ölçülmüş bir veri bulamadık ve rakam uydurmayacağız. TÜİK'in Aile Yapısı Araştırması evlilik kararını soruyor, ilk görüşmelerde ailenin ne zaman devreye girdiğini sormuyor. Kendi ailenin ve karşındakinin ailesinin beklentileri farklı olabilir; bunu önce ikinizin konuşması işe yarıyor.
Yabancı biriyle evlenmek için ne gerekiyor?
Türkiye'de yabancı biriyle evlenirken evlenme ehliyet belgesi, onay ve tercüme gibi şartlar var; ayrıntılar “Yabancı ile evlenme şartları” sayfasında. Başka bir ülkede evlenmek istiyorsan o ülkenin belediyesinin ya da konsolosluğunun kuralı geçerli.

Kaynaklar

  1. Türk Medeni Kanunu, 4721 (Mevzuat Bilgi Sistemi, tam metin) Madde 118 ve devamı (nişanlanma), 124 (17 yaş, hâkim izniyle 16), 126 (küçüğün yasal temsilcisinin izni), 141 ve 142 (törenin evlendirme memuru önünde yapılması, evlenmenin tarafların olumlu sözlü cevabıyla oluşması), 143 (aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamaması, evlenmenin geçerliliğinin dinî törene bağlı olmaması).
  2. Bürgerliches Gesetzbuch, § 1303 (gesetze-im-internet.de) Evliliğin reşit olmadan yapılamaması ve 16. yaşını doldurmamış biriyle geçerli bir evliliğin kurulamaması.
  3. Bürgerliches Gesetzbuch, § 1310 (gesetze-im-internet.de) Evliliğin yalnızca eşlerin nikâh memuru (Standesbeamter) önünde evlenmek istediklerini beyan etmeleriyle kurulması.
  4. Rijksoverheid, Waar moet ik aan denken als ik wil trouwen of een geregistreerd partnerschap wil sluiten? Hollanda'da evlenmek için ikisinin de 18 yaşında ya da daha büyük olması; 18'den küçük biri yurt dışında evlenirse devletin evliliği ancak ikisi de 18 olunca tanıması; dinî törenin ancak sivil evlilikten sonra yapılabilmesi.
  5. Service-Public.fr, Mariage en France (F930; 16 Eylül 2026'da doğrulanmış) Fransa'da evlenmek için 18 yaş; reşit olmayanın istisnaen savcı izni ve en az bir ebeveynin onayıyla evlenebilmesi; yabancı biri için uyruğuna özgü bazı kuralların, Fransız kamu düzeni çerçevesinde uygulanabilmesi; törenin belediyede yapılması; dinî evliliğin sivil evlilikten önce yapılmasının yasak olması.
  6. GOV.UK, Marriages and civil partnerships in England and Wales: Check if you can get married İngiltere ve Galler'de evlenmek için 18 yaş ve üzeri olmak; İskoçya, Kuzey İrlanda ve yurt dışı için farklı kurallar olması; Birleşik Krallık ya da İrlanda dışından gelen biri için İngiltere'de evlenmek amacıyla vize gerekebilmesi.
  7. GOV.UK, Plan your ceremony Evlenirken dinî ya da sivil tören seçilebilmesi; dinî törenin kayıtlı bir dinî yapıda, yetkili bir kişinin huzurunda yapılabilmesi; sivil törenin dinî içerik taşıyamaması.
  8. GOV.UK, Your legal rights and responsibilities Evliliğin ve sivil birlikteliğin getirdiği hakların evli olmadan birlikte yaşayanlara uygulanmaması ve İngiltere ile Galler'de “common law marriage”in bulunmaması.