Flört kültürü: ülkelere göre rakamlarla

Almanya ve Hollanda'daki Türklerde eş seçimi

CBS'ye göre Hollanda'da Türkiye kökenlilerin %69,9'u yine Türkiye kökenli biriyle evleniyor. Almanya'da neden aynı tablo yok, eldeki veri ne?

The Mocha team5 dk okuma

Almanya ve Hollanda'daki Türklerin kiminle evlendiğini köken bazında gösteren resmî tabloyu iki ülkeden yalnızca Hollanda yayımlıyor. Hollanda istatistik kurumu CBS'ye göre 2025'te Hollanda'da evlenen ya da kayıtlı partnerlik kuran 5.730 Türkiye kökenli kişinin %69,9'unun eşi de Türkiye kökenliydi; %11,8'inin eşi Hollanda kökenli, %18,4'ünün eşi başka bir ülke kökenliydi. Türkiye kökenli eşlerin bir kısmı Hollanda'ya evlilikle birlikte yerleşmişti: bu “göç evlilikleri” toplamın %12,0'ı. Almanya'nın istatistik kurumu Destatis ise evlilikleri kökene göre değil uyruğa göre sayıyor, bu yüzden Almanya için aynı soruya aynı kesinlikte bir cevap yok. Aşağıda iki ülkenin verisini, tanımlarıyla birlikte veriyoruz.

Hollanda: CBS neyi sayıyor

CBS'nin 85631NED tablosu, Hollanda'da doğup nüfusa kayıtlı olan ve yurt dışında doğup evlilikten bir yıl önce Hollanda'da kayıtlı olan herkesin evliliğini sayıyor. Kayıtlı partnerlik de evliliğe dahil. İki tanım önemli:

  • Köken (herkomstland): Yurt dışında doğan biri için kendi doğduğu ülke. Hollanda'da doğan biri için anne ve babanın doğduğu ülke; ikisi de yurt dışında doğmuşsa annenin ülkesi esas alınıyor.
  • Göç evliliği (migratiehuwelijk): Eşlerden birinin evlilik yılında ya da sonrasında Hollanda'ya yerleştiği, öbürünün zaten orada yaşadığı evlilik.

CBS sayıları gizlilik nedeniyle 5'in katlarına yuvarlıyor ve yukarı mı aşağı mı yuvarlanacağını kura belirliyor; o yüzden yüzdeler ondalık düzeyde küçük sapmalar taşıyabilir.

2025, Türkiye kökenli evlenenlerToplamHollanda'da doğanlarTürkiye'de doğanlar
Kişi sayısı5.7304.1401.590
Eşi Hollanda kökenli%11,8%11,8%11,6
Eşi Türkiye kökenli, göç evliliği değil%57,8%61,1%48,7
Eşi Türkiye kökenli, göç evliliği%12,0%8,9%20,1
Eşi başka bir ülke kökenli%18,4%18,0%19,2

Kuşaklar ve cinsiyet

Tablonun en şaşırtıcı yanı, Hollanda'da doğmanın Hollanda kökenli biriyle evlenme olasılığını neredeyse hiç değiştirmemesi: iki grupta da oran %12 civarında. Değişen şey, Türkiye kökenli eşin nereden geldiği. Türkiye'de doğanlarda her beş evlilikten biri göç evliliği; Hollanda'da doğanlarda bu oran %8,9'a iniyor ve eş büyük çoğunlukla zaten Hollanda'da yaşayan biri oluyor.

Cinsiyete göre fark daha belirgin. Hollanda'da doğan Türkiye kökenli erkeklerin %14,1'i Hollanda kökenli, %22,1'i başka bir ülke kökenli biriyle evlenmiş; Türkiye kökenli biriyle evlenenler %64,1. Hollanda'da doğan kadınlarda bu oran %76,8, Hollanda kökenli eş ise %9,5. Göç evliliği de cinsiyete göre ters yönde: Hollanda'da doğan erkeklerde %6,6, kadınlarda %11,5.

Hollanda kökenli biriyle evlenme oranının en yüksek olduğu grup ise beklenmedik: Türkiye'de doğup Hollanda'ya gelmiş kadınlar, %16,4. Bu grup küçük (2025'te 640 kişi), yine de “Hollanda'da doğan kuşak daha çok karışık evlilik yapar” varsayımının her alt grupta doğru olmadığını gösteriyor.

Değişim hızı da cinsiyete göre farklı. Hollanda'da doğan Türkiye kökenli erkeklerde başka bir ülke kökenli biriyle evlenenlerin payı dört yılda %14,8'den (2021) %22,1'e (2025) çıkmış. Aynı gruptaki kadınlarda bu pay %10,5'ten %14,0 düzeyine yükselmiş.

Yirmi yılda ne değişti

CBS'nin 2022'de durdurduğu 71888ned tablosu daha uzun bir dönemi gösteriyor. Ancak eski “göç geçmişi” tanımını kullanıyor ve yalnızca evlilikleri sayıyor, kayıtlı partnerliği değil. Bu yüzden yeni tabloyla birleştirilemez, ama kendi içinde eğilimi net gösteriyor:

Türkiye geçmişli evlenenler200120102022
Evlenen sayısı3.8204.5705.300
Göç evliliği%57,1%27,8%14,2
Eşi aynı geçmişli%87,7%84,9%76,6
Eşi Hollanda geçmişli%6,0%6,8%9,1

2001'de Türkiye geçmişli her iki evlenenden birinden fazlası, Hollanda'ya evlilikle birlikte yerleşen aynı geçmişten biriyle evleniyordu. 2022'de bu oran yedide bire inmiş. Hollanda'da doğan ikinci kuşakta düşüş daha da keskin: %52,6'dan %10,4'e. Değişen asıl şey Türkiye kökenli biriyle evlenmek değil, o eşin evlilikle mi geldiği yoksa zaten Hollanda'da mı yaşadığı.

Yeni tablonun kısa serisi de aynı yönü gösteriyor: 2021'de eşi Türkiye kökenli olanlar %77,4, başka bir ülke kökenli olanlar %13,3'tü; 2025'te bu oranlar %69,9 ve %18,4.

Almanya: neden aynı tablo yok

Destatis'in evlilik istatistiği, evliliği eşlerin uyruğuna göre kaydediyor. GENESIS veri tabanındaki 12611-0004 ve 12611-0003 tabloları, Almanya'daki evlilikleri erkeğin ve kadının uyruğuna göre ayrı ayrı veriyor. 2025'te Türk uyruklu bir erkeğin katıldığı 7.729, Türk uyruklu bir kadının katıldığı 3.841 evlilik var; 2000'de bu sayılar 6.177 ve 3.234'tü.

Türk uyruklu erkeklerin katıldığı evliliklerin, Türk uyruklu kadınlarınkinin iki katı olması dikkat çekiyor, ama tablo bunun sebebini açıklamıyor.

Bu tablolar iki şeyi göstermiyor. Birincisi eşin kim olduğunu: Türk uyruklu bir erkeğin eşinin Türk mü, Alman mı, başka bir uyruktan mı olduğu yazmıyor. İkincisi kökeni: Alman vatandaşlığına geçmiş Türkiye kökenliler bu tablolarda Alman olarak sayılıyor. Destatis'in Mikrozensus 2025 ilk sonuçlarına göre Almanya'da Türkiye satırında, özel hanelerde yaşayan göç geçmişli 3.081 bin kişi var ve bunların 1.470 bini kendisi göç etmiş. Bu iki kaynağın hiçbiri, bu nüfusun kiminle evlendiğini CBS'nin tablosu gibi kökene göre göstermiyor. Almanya için elimizdeki kanıt bu yüzden Hollanda'dakinden çok daha ince.

Türkiye tarafından bir ipucu

Türkiye'deki evlilik kayıtları da uyruğa bakıyor. TÜİK'e göre 2025'te Türkiye'de evlenen 5.347 yabancı damadın %18,8'i Alman uyrukluydu; bu, yaklaşık bin evlilik demek. Alman damatlar, Suriyelilerden (%20,9) sonra ikinci sırada. TÜİK bu kişilerin kökenini kaydetmiyor, o yüzden aralarında kaçının Türkiye kökenli Alman vatandaşı olduğunu bilemiyoruz.

Ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

Bildiğimiz: Hollanda'da Türkiye kökenlilerin büyük çoğunluğu hâlâ Türkiye kökenli biriyle evleniyor, ama eşin evlilikle birlikte Hollanda'ya gelmesi yirmi yılda istisnaya dönmüş; Hollanda'da doğan erkekler ise başka kökenlerden biriyle evlenmeye en açık grup. Bilmediğimiz: aynı tablonun Almanya'daki karşılığı ve bu çiftlerin birbiriyle nerede tanıştığı. Ne CBS ne Destatis tanışma yerini soruyor.

Sık sorulan sorular

Avrupa'daki Türkler kiminle evleniyor?
İki ülkeden yalnızca Hollanda bunu köken bazında bir tabloyla yayımlıyor. CBS'ye göre 2025'te Hollanda'da evlenen Türkiye kökenlilerin %69,9'unun eşi de Türkiye kökenliydi, %11,8'inin eşi Hollanda kökenli, %18,4'ünün eşi başka bir ülke kökenli. Almanya'nın istatistik kurumu evlilikleri köken değil uyruk üzerinden sayıyor.
Kuşaklar arasında fark var mı?
Var, ama beklenen yerde değil. Hollanda'da doğan Türkiye kökenlilerle Türkiye'de doğanlar, Hollanda kökenli biriyle evlenme oranında neredeyse aynı (%11,8 ve %11,6). Fark göç evliliğinde: eşi evlilik için Hollanda'ya gelenlerin payı Hollanda'da doğanlarda %8,9, Türkiye'de doğanlarda %20,1.
Bu veriler nereden geliyor?
Hollanda rakamları CBS'nin nüfus kayıtlarına dayanan 85631NED tablosundan (2021 ile 2025) ve 2022'de durdurulan 71888ned tablosundan (2001 ile 2022). Almanya rakamları Destatis'in GENESIS veri tabanındaki evlilik istatistiğinden ve Mikrozensus'tan. İki ülkenin tanımları farklı, o yüzden rakamlar birbirine eklenmemeli.

Kaynaklar

  1. CBS, Partnerkeuze huwenden; herkomstland (partner) en geboorteland (partner) (85631NED) 2021 ile 2025 arasında Hollanda'da evlenen veya kayıtlı partnerlik kuran Türkiye kökenlilerin eşlerinin kökeni, doğum yerine ve cinsiyete göre; herkomstland ve migratiehuwelijk tanımları; sayıların gizlilik için kurayla 5'in katlarına yuvarlanması. 2025 verisi 2 Temmuz 2026'da kesinleşmiş olarak eklendi. Veriler CBS'nin açık verilerinden 7 Ekim 2026'da indirildi.
  2. CBS, Huwenden; partnerkeuze van personen met migratieachtergrond, 2001 tot 2022 (71888ned, durduruldu) Eski göç geçmişi (migratieachtergrond) tanımıyla, yalnızca evlilikler (kayıtlı partnerlik hariç): Türkiye geçmişli evlenenlerde göç evliliği payının 2001'de %57,1, 2022'de %14,2 olması; birinci ve ikinci kuşak ayrımı.
  3. Destatis, GENESIS-Online 12611-0003 ve 12611-0004 (Eheschließungen nach Staatsangehörigkeit) Almanya'daki evliliklerin kadının (12611-0003) ve erkeğin (12611-0004) uyruğuna göre sayısı, 1960 ile 2025 arası: 2025'te Türk uyruklu erkeklerin katıldığı 7.729, Türk uyruklu kadınların katıldığı 3.841 evlilik. Tablolar eşin uyruğunu ya da kökeni göstermiyor.
  4. Destatis, Bevölkerung in Privathaushalten 2025 nach Migrationshintergrund, ausgewählte Geburtsstaaten Mikrozensus 2025 ilk sonuçları (özel haneler): Türkiye satırında 3.081 bin kişi göç geçmişli, bunların 1.470 bini kendisi göç etmiş.
  5. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 2025'te Türkiye'deki evliliklerde 5.347 yabancı damat (toplam damatların %1,0'ı) ve bunların %18,8'inin Alman uyruklu olması; yabancı gelinlerin sayısı 28.646.