Aşk ve evlilik: düğün gelenekleri, kanun ve rakamlar

Yabancı ile evlilik istatistikleri: TÜİK, 2019 ile 2025

TÜİK'e göre 2025'te 28.646 yabancı gelin ve 5.347 yabancı damat. Uyruklara göre dağılım, yıl yıl seri ve sayımın neden uyruğa baktığı.

The Mocha team5 dk okuma

Türkiye'de 2025'te evlenen her yirmi gelinden biri yabancı uyrukluydu. TÜİK'in Evlenme ve Boşanma İstatistikleri bültenine göre o yıl kayda geçen 552.237 evlilikte 28.646 yabancı gelin (%5,2) ve 5.347 yabancı damat (%1,0) vardı. Yabancı gelinler, yabancı damatlardan beş kattan fazla. Bu sayfa tek bir yılın yüzdesini değil, 2019'dan bu yana seriyi ve uyruklara göre dağılımı veriyor. Bir de baştan bilinmesi gereken bir şey var: TÜİK kökeni değil uyruğu sayıyor.

Yıl yıl seri

TÜİK her yıl yabancı gelin ve yabancı damat sayısını ayrı ayrı açıklıyor. Bültenlerin ilk yayımladığı rakamlar:

YılYabancı gelinGelinler içindeki payıYabancı damatDamatlar içindeki payı
201923.264%4,34.580%0,8
202123.687%4,24.976%0,9
202228.571%5,06.161%1,1
202331.029%5,56.345%1,1
202429.115%5,15.923%1,0
202528.646%5,25.347%1,0

Kaynaklar: TÜİK bültenleri 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025. 2020'yi tabloya koymadık; o yıl evlenme sayısı tüm seride en düşük düzeye indiği için karşılaştırmayı bozuyor.

TÜİK evlenme verisini bir yıl geriye dönük güncelliyor, bu yüzden bir yılın rakamı ertesi yılın bülteninde biraz farklı görünebiliyor. Tablodaki değerler her yılın kendi bülteninde ilk açıklanan değerler.

Seriden iki şey çıkıyor. Yabancı gelin sayısı 2023'te zirve yaptı ve o zamandan beri hafifçe geriliyor, ama payı 2019'a göre hâlâ belirgin biçimde yüksek. Yabancı damatların payı ise altı yıl boyunca %1 civarında kaldı. Türkiye'de yabancıyla evlilik büyük ölçüde Türk erkeklerin yabancı kadınlarla evlenmesi demek.

2025'te uyruklara göre dağılım

Bültene ekli tablo, 2025'te evlenen yabancıların uyruklarını kişi sayısıyla veriyor.

Yabancı damatlar, ilk sekiz uyruk:

UyrukKişi
Suriye1.117
Almanya1.007
Afganistan268
Avusturya258
Azerbaycan253
Bulgaristan163
İran157
Amerika Birleşik Devletleri136

Yabancı gelinler, ilk on uyruk:

UyrukKişi
Suriye3.954
Özbekistan3.936
Fas2.737
Azerbaycan1.936
Rusya1.630
Almanya1.555
Türkmenistan1.222
Endonezya1.007
İran1.006
Cezayir966

İki liste birbirine hiç benzemiyor. Damat listesi iki ülkenin ağırlığında: Suriye ve Almanya birlikte yabancı damatların %40'ını oluşturuyor. Gelin listesi ise çok daha dağınık; Orta Asya'dan Kuzey Afrika'ya, Rusya'dan Endonezya'ya uzanıyor ve ilk iki uyruk birlikte ancak yaklaşık %28'e ulaşıyor.

Damat listesinde bir grup daha göze çarpıyor: Batı Avrupa. Tabloda ayrı satırı bulunan on iki Batı Avrupa ülkesi (Almanya, Avusturya, Birleşik Krallık, Hollanda, Fransa, İtalya, Belçika, İsveç, İsviçre, İspanya, Danimarka ve Norveç) 2025'te birlikte 1.768 damat veriyor; bu, yabancı damatların üçte biri. Almanya'yı çıkarınca bile geriye 761 kişi kalıyor. Gelin listesinde ise Batı Avrupa'dan ilk ona giren tek ülke Almanya.

Bir oran da yıllar içinde pek değişmiyor: yabancı gelin sayısı, yabancı damat sayısının 2019'da 5,1 katıydı, 2025'te 5,4 katı. Seri boyunca bu asimetri hep aynı yönde.

Sıralama nasıl değişti

Bültenlerin her yıl verdiği ilk üç uyruk, altı yıllık bir kaymayı gösteriyor.

YılDamatlarda ilk üçGelinlerde ilk üç
2019Almanya %31,0, Suriye %16,4, Avusturya %6,8Suriye %14,5, Azerbaycan %11,7, Almanya %10,5
2022Almanya %24,9, Suriye %20,5, Avusturya %5,7Suriye %13,2, Özbekistan %11,1, Azerbaycan %8,9
2024Suriye %20,6, Almanya %19,5, Afganistan %5,7Suriye ve Özbekistan %12,1, Fas %8,3
2025Suriye %20,9, Almanya %18,8, Afganistan %5,0Suriye %13,8, Özbekistan %13,7, Fas %9,6

Damat tarafında Almanya'nın payı 2019'dan 2025'e %31,0'dan %18,8'e indi ve 2024'ten beri ilk sırada Suriye var. Gelin tarafında Almanya 2019'da ilk üçteydi; 2025'te altıncı sırada. Yerini Özbekistan ve Fas aldı. Fas 2019 bülteninde ilk üçte görünmüyordu, 2025'te üçüncü.

Sayım neyi ölçüyor, neyi ölçmüyor

TÜİK'in tablosu “erkek ve kadının uyruğuna göre evlenmeler” başlığını taşıyor ve veri doğrudan nüfus kayıt sisteminden, MERNİS'ten geliyor. Yani kayıt kişinin pasaportuna bakıyor, nerede doğduğuna ya da ailesinin nereden geldiğine değil.

Bunun pratik sonucu büyük. Listede ikinci sıradaki 1.007 “Alman damadın” ne kadarının Türkiye kökenli Alman vatandaşı olduğunu bu veriden bilmek mümkün değil; aynısı Avusturya, Hollanda ve Belçika satırları için de geçerli. Aynı bültende doğum ülkesine göre bir tablo var, ama yalnızca boşanmalar için; evlenmeler için yayımlanmıyor. Çifte vatandaşların hangi uyrukla sayıldığı da bültenin açıklamalarında yazmıyor.

Bir de tablonun kapsamı: bunlar Türkiye'de kayda geçen evlilikler. Yurt dışında yabancı makam önünde kıyılan ve sonra konsolosluğa bildirilen evliliklerin bu tabloya nasıl girdiğini bülten ayrıca açıklamıyor. Yurt dışında yaşayan Türklerin eş seçimine bakmak istiyorsan, Avrupa'daki Türklerde eş seçimi sayfası Hollanda'nın istatistik kurumunun verisini kullanıyor.

Tutum tarafı: aynı kökenden biri mi

Kayıtlar kimin kimle evlendiğini söylüyor; insanların ne istediğini ise TÜİK'in 2021 Türkiye Aile Yapısı Araştırması ölçüyor. Araştırma, evlenilecek eşte hangi özelliklerin arandığını sormuş. Erkeklerin %54,1'i evleneceği kadının aynı etnik kökenden olmasını istiyor, kadınların %64,4'ü evleneceği erkeğin. Aynı memleketten olma şartı daha zayıf: erkeklerde %24,6, kadınlarda %31,8.

GrupErkekler: eş aynı etnik kökendenKadınlar: eş aynı etnik kökenden
Türkiye%54,1%64,4
15 ile 24 yaş%46,6%54,0
Üniversite mezunları%41,7%51,9
İstanbul%43,4%53,0
Doğu Karadeniz%69,7%80,8

Tablo, kayıtlardaki asimetriyle aynı yönde: kadınlar eşin aynı kökenden olmasını erkeklerden daha sık şart koşuyor, kayıtlarda da yabancı damat yabancı gelinden çok daha seyrek. Gençlerde ve üniversite mezunlarında şart gevşiyor, ama kadınlarda yine yarının üzerinde. İki veri arasında bir neden sonuç bağı kurmuyoruz; biri tutumu, öteki evliliği ölçüyor.

Bu rakamları okurken

Yabancı gelin ve yabancı damat sayıları toplanamaz: aynı evlilikte iki eş de yabancı olabiliyor ve TÜİK iki sayıyı ayrı ayrı veriyor. “Türkiye'de yılda 34 bin yabancıyla evlilik” gibi bir cümle bu yüzden yanlış olabilir. Doğru okuma şu: 2025'te gelinlerin %5,2'si, damatların %1,0'ı yabancı uyrukluydu.

Sık sorulan sorular

Türkiye'de yılda kaç yabancı uyruklu evlilik yapılıyor?
TÜİK'e göre 2025'te Türkiye'de kayda geçen 552.237 evlilikte 28.646 gelin ve 5.347 damat yabancı uyrukluydu. Gelinlerde bu %5,2, damatlarda %1,0 demek. Aynı evlilikte iki eş de yabancı olabildiği için bu iki sayıyı toplayıp “yabancılı evlilik sayısı” diye okumak doğru olmaz.
Hangi uyruklar listenin başında?
2025'te yabancı damatlarda Suriye (1.117 kişi) ve Almanya (1.007 kişi) açık ara önde, sonra Afganistan, Avusturya ve Azerbaycan geliyor. Yabancı gelinlerde Suriye (3.954) ve Özbekistan (3.936) neredeyse eşit, ardından Fas (2.737), Azerbaycan, Rusya ve Almanya var.
TÜİK uyruğa mı kökene mi bakıyor?
Uyruğa. Bültenin tablosu “erkek ve kadının uyruğuna göre evlenmeler” başlığını taşıyor ve veri nüfus kayıt sistemi MERNİS'ten geliyor. Bu yüzden Türkiye kökenli bir Alman vatandaşı “Alman damat” olarak sayılıyor. Aynı bültende doğum ülkesine göre bir tablo yalnızca boşanmalar için var, evlenmeler için yok.
Yabancı gelin sayısı artıyor mu?
2019'da 23.264 olan yabancı gelin sayısı 2023'te 31.029 ile zirve yaptı, sonra 2024'te 29.115'e, 2025'te 28.646'ya geriledi. Oran olarak bakınca 2019'daki %4,3'ten 2025'teki %5,2'ye yükselmiş durumda.

Kaynaklar

  1. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 (bülten no. 58165) 2025'te 552.237 evlenme, 5.347 yabancı damat (%1,0) ve 28.646 yabancı gelin (%5,2); yabancı damatlarda Suriye %20,9, Almanya %18,8, Afganistan %5,0; gelinlerde Suriye %13,8, Özbekistan %13,7, Fas %9,6. Bültene ekli “Erkek ve kadının uyruğuna göre evlenmeler, 2025” tablosundaki sayılar, 2001'den 2025'e evlenme sayısı serisi (en düşük değer 2020'de 488.335) ve verinin MERNİS'ten derlenmesi.
  2. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2024 (bülten no. 54194) 2024'te 5.923 yabancı damat (%1,0) ve 29.115 yabancı gelin (%5,1); damatlarda Suriye %20,6, Almanya %19,5; gelinlerde Suriye ve Özbekistan %12,1, Fas %8,3.
  3. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2023 (bülten no. 53707) 2023'te 6.345 yabancı damat (%1,1) ve 31.029 yabancı gelin (%5,5); damatlarda Almanya %21,9, Suriye %19,2; gelinlerde Özbekistan %12,0, Suriye %11,3.
  4. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2022 (bülten no. 49437) 2022'de 6.161 yabancı damat (%1,1) ve 28.571 yabancı gelin (%5,0); damatlarda Almanya %24,9, Suriye %20,5; gelinlerde Suriye %13,2, Özbekistan %11,1.
  5. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2019 (bülten no. 33708) 2019'da 4.580 yabancı damat (%0,8) ve 23.264 yabancı gelin (%4,3); damatlarda Almanya %31,0, Suriye %16,4, Avusturya %6,8; gelinlerde Suriye %14,5, Azerbaycan %11,7, Almanya %10,5.
  6. TÜİK, Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021 (bülten no. 45813, rapor tablo 4.13 ve 4.14) Evlenilecek eşte aranan özellikler: erkeklerin %54,1'i eşinin aynı etnik kökenden, %24,6'sı aynı memleketten olmasını istiyor; kadınlarda bu oranlar %64,4 ve %31,8. 15 ile 24 yaş grubunda %46,6 (erkek) ve %54,0 (kadın), üniversite mezunlarında %41,7 ve %51,9; Doğu Karadeniz'de kadınlarda %80,8. 2021 bülteninin (no. 45568) yabancı eş rakamları metindeki tablo bağlantısından okunabilir.