Aşk ve evlilik: düğün gelenekleri, kanun ve rakamlar

Türkiye'de ilk evlenme yaşı ortalaması: il il TÜİK verisi

TÜİK'e göre 2025'te ilk evlenme yaşı erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0. Kilis ile Tunceli arasındaki altı yıllık fark ve Avrupa'daki yeri.

The Mocha team5 dk okuma

Türkiye'de ilk evlenme yaşı ortalaması 2025'te erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0 oldu. Rakam TÜİK'in Evlenme ve Boşanma İstatistikleri bülteninden geliyor ve yalnızca ilk kez evlenenleri kapsıyor. Ama tek bir ülke ortalaması, Türkiye'nin içindeki farkı gizliyor: aynı yıl Kilis'te ilk kez evlenen kadınların ortalama yaşı 23,7, Tunceli'de 29,6. Arada altı yıla yakın bir mesafe var. Bu sayfa önce ulusal seriyi, sonra il tablosunu, en sonda da Türkiye'nin Avrupa içindeki yerini veriyor.

Ulusal seri: beş yılda neredeyse bir yaş

TÜİK her şubat bir önceki yılın evlenme verisini yayımlıyor. Bültenlerin ilk açıkladığı rakamlar şöyle:

YılErkekKadınFark
202027,925,12,8
202128,125,42,7
202228,225,62,6
202328,325,72,6
202428,325,82,5
202528,526,02,5

İki eğilim aynı anda işliyor. Herkes biraz daha geç evleniyor ve kadınlar erkeklere göre daha hızlı geç evleniyor; o yüzden aradaki fark 2,8 yaştan 2,5 yaşa indi. 2020'deki değeri okurken bir not düşmek gerekiyor: TÜİK'in seri tablosuna göre o yıl evlenme sayısı 488 bine inerek 2001'den bu yana serinin en düşük değerini gördü, ertesi yıl 563 bine çıktı. Ortalamanın kendisi bu dalgalanmadan pek etkilenmemiş görünüyor, ama 2020 tek başına bir referans yılı olarak zayıf.

TÜİK, evlenme verisini 2003'ten beri doğrudan nüfus kayıt sisteminden, MERNİS'ten alıyor ve geç işlenen kayıtlar yüzünden bir yıl geriye dönük güncelliyor. Bu yüzden 2025 bülteninin il tablosunda 2024 sütunu “revize” işaretli. Fark küçük, ama aynı yıl için iki farklı kaynakta onda birlik sapma görürsen sebebi bu.

İl il: Kilis'ten Tunceli'ye

Bültene ekli il tablosu 81 ilin 2021'den 2025'e kadar ortalamalarını veriyor. TÜİK bu tabloyu “olay yerine göre” düzenliyor, yani nikâhın kıyıldığı ile göre. Ankara'da oturup memleketinde evlenen bir çift, tabloda memleketinin rakamına giriyor. İl farklarını okurken bunu akılda tutmak gerekiyor.

Kadınlarda en erken ve en geç evlenilen iller, 2025:

En düşükYaşEn yüksekYaş
Kilis23,7Tunceli29,6
Ağrı23,8Artvin27,4
Şanlıurfa23,8Rize27,4
Gaziantep24,1Trabzon27,3
Muş24,1İstanbul27,2

Erkeklerde sıralama benzer: en düşük ortalama Şanlıurfa'da (26,4) ve Kilis'te (26,7), en yüksek Tunceli'de (32,4), Artvin'de (30,1) ve Rize'de (29,9).

Tablodan üç şey çıkıyor. Birincisi, büyük şehir her zaman en geç evlenilen yer değil: İstanbul kadınlarda 27,2 ile ilk altıda, ama Doğu Karadeniz'in üç ili onun önünde. İkincisi, 81 ilin 17'sinde kadınların ortalaması 25'in altında, 27'nin üzerinde olan il ise yalnızca 6. Ülke ortalaması olan 26,0, iki ucun tam ortasında değil, alt yarıya daha yakın. Üçüncüsü, tablonun en şaşırtıcı satırı Hakkari: kadınlarda 27,2 ile İstanbul'la aynı düzeyde, komşu illerin hepsinden yüksek. Tablo bunun nedenini söylemiyor ve biz de bir neden uydurmayacağız.

Büyük şehirlerin 2025 değerleri: İstanbul'da erkek 29,4, kadın 27,2; İzmir'de 29,3 ve 26,9; Ankara'da 28,9 ve 26,9.

Artış en hızlı nerede

2021 ile 2025 arasında ülke genelinde kadınların ortalaması 25,4'ten 26,0'a çıktı. En hızlı artış, ortalamanın en düşük olduğu illerde görülüyor. Ağrı'da kadınların ortalaması 22,5'ten 23,8'e, Bitlis'te 23,5'ten 24,8'e, Van'da 24,1'den 25,4'e yükseldi; üçünde de artış 1,3 yaş. Buna karşılık Hatay'da değer neredeyse yerinde saydı (24,8'den 24,9'a), en düşük üç ilden biri olan Şanlıurfa'da da yalnızca 0,3 yaş arttı (23,5'ten 23,8'e). Yani iller arasındaki fark kapanıyor, ama her yerde aynı hızda değil.

Ortalama neyi göstermez

Ortalama, ilk evliliğini yapanların yaşını ölçüyor; hiç evlenmeyenleri ya da evliliği erteleyenleri görmüyor. Erken evlilikler de ortalamanın içinde eriyor. Bunu görmek için başka bir kaynağa bakmak gerekiyor. TÜİK'in 2021 Türkiye Aile Yapısı Araştırması, evlilik deneyimi olan herkese ilk evlilik yaşını sormuş: kadınların %24,2'si ilk evliliğini 18 yaşından önce yapmış, erkeklerde bu oran %4,4. Araştırma bugün 65 yaşın üzerinde olanları da kapsadığı için geçmişin evliliklerini de içeriyor, yani bugünkü durumun değil, birkaç kuşağın toplamının resmi.

Aynı araştırma insanlara hangi yaşı uygun bulduklarını da sormuş. Kadın için en çok seçilen aralık 25 ile 29 (%47,8), erkek için de 25 ile 29 (%51,0). 2025'in gerçek ortalamaları bu aralığın içine düşüyor: kadınlar alt ucunda, erkekler üst ucunda.

Avrupa'daki yeri

Eurostat, Avrupa ülkelerinin ilk evlenme yaşlarını demo_nind veri setinde topluyor ve Türkiye'yi de içeriyor. Sette Avrupa Birliği için toplu bir ortalama yok; Almanya'nın serisi 2017'de, Birleşik Krallık'ınki 2015'te bitiyor. Ülke ülke bakıldığında tablo net: 2024 için veri yayımlanan ülkeler arasında kadınlarda Türkiye'den daha erken evlenilen tek ülke Moldova (25,5, Eurostat'ın tahmini). Romanya, Polonya, Sırbistan ve Bulgaristan gibi ülkelerde kadınlar ortalama 28 ile 30 yaş arasında, Hollanda, Avusturya ve Portekiz'de 33 civarında ilk kez evleniyor. İsveç ve İspanya'da bu yaş 35,2.

Ülkelerin tek tek rakamlarını flört kültürü bölümünün giriş sayfasındaki tabloda bulabilirsin. Bu sayfada önemli olan şu: Türkiye'nin kendi illeri arasındaki altı yıllık fark, Türkiye ile Polonya arasındaki farktan büyük.

Bilmediğimiz şeyler

TÜİK ilk evlenme yaşını cinsiyete ve ile göre veriyor; eğitime, gelire ya da eşlerin nerede tanıştığına göre vermiyor. Ortanca değer, yani evlenenlerin tam yarısının hangi yaşın altında evlendiği de bültende yok. İl tablosundaki farkların ne kadarının göçten, ne kadarının nikâhın memlekette kıyılmasından kaynaklandığını ayırmak bu veriyle mümkün değil.

Sık sorulan sorular

Türkiye'de ilk evlenme yaşı ortalaması kaç?
TÜİK'in Şubat 2026'da yayımladığı bültene göre 2025'te erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0. Erkeklerle kadınlar arasındaki fark 2,5 yaş. Rakam ilk kez evlenenleri kapsıyor; ikinci evlilikler hesaba girmiyor.
Hangi illerde daha erken evleniliyor?
2025'te kadınlarda en düşük ortalama Kilis'te (23,7), ardından Ağrı ve Şanlıurfa'da (23,8). Erkeklerde en düşük ortalama Şanlıurfa'da (26,4). En yüksek değerler Tunceli'de: kadınlarda 29,6, erkeklerde 32,4. TÜİK il tablosunu nikâhın kıyıldığı yere göre düzenliyor.
Avrupa ortalamasıyla farkı ne kadar?
Eurostat'ın setinde Avrupa Birliği için toplu bir ortalama yok, ama ülke rakamları var. 2024 için veri veren ülkeler arasında kadınlarda Türkiye'den düşük değer yalnızca Moldova'da görülüyor. İsveç ve İspanya'da kadınlar ilk kez ortalama 35,2 yaşında evleniyor, yani Türkiye'den yaklaşık dokuz yıl sonra.
İlk evlenme yaşı yükseliyor mu?
Evet, yavaş ama düzenli. TÜİK bültenlerine göre kadınlarda 2020'de 25,1 olan ortalama 2025'te 26,0'a, erkeklerde 27,9'dan 28,5'e çıktı. Doğu illerinde artış daha hızlı: Ağrı, Bitlis ve Van'da kadınların ortalaması 2021 ile 2025 arasında 1,3 yaş yükseldi.

Kaynaklar

  1. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 (bülten no. 58165) 2025'te ortalama ilk evlenme yaşının erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0 ve aradaki farkın 2,5 yaş olması; bültene ekli “İllere göre ortalama ilk evlenme yaşı, 2021-2025” tablosu (olay yerine göre, 2024 verisi revize) ve verinin MERNİS kayıtlarından derlendiği, bir yıl geriye dönük güncellendiği açıklaması.
  2. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2020 (bülten no. 37211) 2020'de ortalama ilk evlenme yaşının erkeklerde 27,9, kadınlarda 25,1 olması (serinin başlangıç noktası).
  3. TÜİK, Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021 (bülten no. 45813) Evlilik deneyimi olanlarda 18 yaşından önce evlenen kadınların oranının %24,2, erkeklerin %4,4 olması; kadın ve erkek için en çok uygun görülen ilk evlenme yaşı aralığının 25 ile 29 olması (%47,8 ve %51,0).
  4. Eurostat, demo_nind: Marriage indicators (veri seti, API üzerinden okundu) Ülkelere göre kadın ve erkekte ortalama ilk evlenme yaşı (FAGEMAR1, MAGEMAR1). 2024 için veri yayımlanan ülkeler arasında Türkiye'den düşük kadın değerinin yalnızca Moldova'da (25,5, tahmini) olması; İsveç ve İspanya'da 35,2. Setin son güncellemesi 30 Nisan 2026.