Flört ne demek? Flört, çıkmak, söz ve nişan
Flört TDK'ye göre kadınla erkek arasındaki duygusal ilişki. Çıkmak, söz ve nişan ise sözlükte ve Medeni Kanun'da başka basamaklar.
Flört, TDK Güncel Türkçe Sözlük'e göre “kadınla erkek arasındaki duygusal ilişki”. Aynı madde ikinci anlam olarak ilişkiyi değil insanları veriyor: “birbirine duygusal ilgi duyan kadın ve erkek”. Yani flört hem bir ilişkinin hem de o ilişkideki kişinin adı. Sözlüğe göre çıkmak flörtle aynı şey; söz ve nişan ise evlenme vaadi içeren, başka bir basamak. Bu sayfa dört kelimeyi sözlükte ve Türk Medeni Kanunu'nda nerede durduklarına göre sıralıyor.
Flört nedir: sözlükteki üç anlam
TDK flört maddesine üç anlam yazıyor ve üçüncüsü çoğu kişiyi şaşırtıyor.
| Sıra | TDK'deki anlam | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| 1 | Kadınla erkek arasındaki duygusal ilişki | “Bir flörtü var.” |
| 2 | Birbirine duygusal ilgi duyan kadın ve erkek | TDK'nin Nâzım Hikmet'ten aldığı örnek: “Daha doğrusu, hayatımda flörtlerim olup olmadığını anlamak istiyorsunuz.” |
| 3 | Mecaz: siyasal bir parti, yabancı bir ülke vb.ne tam olarak bağlanmadan yaklaşma | Siyaset haberlerindeki “iki parti arasındaki flört” |
Üçüncü anlam, kelimenin çekirdeğini iyi özetliyor: flört, bağlanmadan yaklaşmak. Siyasette de ilişkide de kelimenin taşıdığı belirsizlik aynı. Bu yüzden “flört ediyoruz” diyen biri, aslında henüz bir şey söz vermediğini de söylemiş oluyor.
Fiil hâli ayrı bir madde. TDK flört etmeyi “karşı cinsten biriyle duygusal ilişki kurmak, çıkmak” diye tanımlıyor ve Ahmet Ümit'ten bir örnek veriyor: “Bir delikanlıyla flört edince hemen adınız dolaşmaya başlardı ortalıkta.”
Flört kelimesinin kökeni ve anlamı
TDK kelimenin kaynağını “Fransızca flirt” olarak gösteriyor. Nişanyan Sözlük zinciri daha geriye götürüyor: Türkçeye İngilizce flirt “işve, cilve” üzerinden gelmiş; İngilizce kelime Fransızca fleurette'ten, o da fleur “çiçek” kelimesinin küçültülmüş hâlinden. Fleurette'in iki anlamı var: küçük çiçek ve kompliman, hoş söz.
Nişanyan'ın Türkçede bulduğu en eski kayıt ise aşkla ilgili değil. 1900 tarihli Servet-i Fünun dergisinde kelime savaşlar için kullanılmış: çok zarar vermeyen, yalnızca hile ve oyundan ibaret kalan savaşlara “flört” adı verildiği yazıyor. Yani kelime Türkçeye ilk girdiğinde de bugünkü mecaz anlamına yakındı: ciddiye binmeyen, oyun gibi bir yakınlaşma.
Nişanyan iki türev daha kaydediyor: flörtleşmek ve 2002'de Milliyet gazetesinde görülen “flörtöz”, yani cilveli. TDK de flörtöz'ü kaydediyor, kaynağını Fransızca flirteuse gösteriyor ve “flört etmeye düşkün olan” diye tanımlıyor. Bir de not düşüyor: kelime “öteden beri hem eylem hem kişi adı”, yani TDK'nin ikinci anlamı yeni bir kullanım değil.
Flört nasıl yazılır sorusunun cevabı da sözlükte. TDK'de madde başı flört: ö ile ve sonda t ile; aynı sözlükte flirt araması sonuç vermiyor, yani flirt İngilizcenin ve Fransızcanın yazımı. Ekler Türkçe ünlü uyumuna göre geliyor: TDK'nin Nâzım Hikmet örneğinde “flörtlerim”, günlük dilde flörtüm, flörtü.
Çıkmak: 54 anlamın elli birincisi
TDK'de çıkmak fiilinin 54 anlamı var. İlki “içeriden dışarıya varmak, gitmek”, ilişkiyle ilgili olanı ise 51. sırada ve tek kelimeyle tanımlanmış: flört etmek. Fiil bu anlamda “-le” ister; örnek cümle Attilâ İlhan'dan: “Sevim, senden başka bir kızla çıkmadım.”
Sözlüğe göre flört etmek ile çıkmak aynı şey; TDK birini öbürüyle tanımlıyor. Fark dilbilgisinde. Çıkmak her zaman birine bağlanır: “onunla çıkıyorum” bir kişiyi ve bir ilişkiyi birlikte söyler. Flört ise tek başına isim olabilir ve kişiyi de anlatabilir: “flörtüm geliyor”.
Flört ile sevgili arasındaki fark
Sözlük ikisini farklı yerden tanımlıyor. TDK sevgiliyi “gönülden sevilen, gönül verilmiş olan kimse” diye veriyor ve eş anlamlıları olarak habip, manita, yavuklu ve yâr'ı sayıyor. Flörtün kişi anlamı ise “birbirine duygusal ilgi duyan kadın ve erkek”. Yani sözlüğe göre sevgilide gönül verilmiş, flörtte ilgi var. Flörtün mecaz anlamı da aynı yöne bakıyor: “tam olarak bağlanmadan yaklaşma”. Sevgili ayrıca bir sıfat: TDK'nin ikinci anlamı “sevgi ve bağlılık duyulan”, örneği Tevfik Fikret'ten “sevgili millet”. Flörtün böyle bir sıfat kullanımı yok.
Gündelik dilde çizgi çoğu zaman bir konuşmayla çiziliyor. Bizim önerimiz şu: “flörtüm” ile “sevgilim” arasındaki geçişi tahmin etme, sor; iki kelimenin sözlükteki farkı tam da ilgi ile bağlılık arasındaki fark.
Ex flört de aynı mantıkla okunuyor. Ex İngilizceden geliyor; Cambridge onu gündelik dilde “eskiden karısı, kocası ya da partneri olan kişi” diye tanımlıyor. TDK'de ex ya da eks maddesi yok, Türkçe karşılığı düz biçimiyle eski flört. Sözlük tanımlarını yan yana koyarsak ex flört, eskiden flört ettiğin kişi; eski sevgili ise gönül verdiğin biri. Bu ayrım bizim okumamız, bir sözlük maddesi değil.
Tavlama ne demek, flörtle aynı şey mi
Hayır, ve fark sözlükte açıkça yazılı. TDK tavlamayı “tavlamak işi” diye veriyor. Tavlamak fiilinin ilk anlamı zanaat dünyasından: işlenecek bir nesneye gereken ısıyı ya da nemi vermek, tav vermek. İnsanlarla ilgili anlamların hepsinde aldatma var: mecaz olarak “ümit vererek kandırmak, kendine bağlamak, aldatmak”, argo olarak “karşı cinsin gönlünü çelmek, kandırıp elde etmek”. TDK'nin örnek cümlesi Orhan Kemal'den ve tonu da gösteriyor: “Hiçbir namuslu insan kendisine gönül vermiş bir kızdan, tavladım, diye söz etmez.”
Flört etmenin tanımında ise kandırma yok, yalnızca duygusal ilişki kurmak var. Birinin gönlünü dürüstçe kazanmaya çalışmanın sözlükteki adı kur yapmak: “karşı cinsten birine ilgi göstererek onun hoşuna gitmek, gönlünü kazanmaya çalışmak”. Tavlamanın yoğun ilgiyle kontrol arasındaki çizgisini love bombing nedir sayfasında ayrıca anlattık.
Söz ve nişan: vaadin iki aşaması
Flört ve çıkmak bir vaat içermiyor. Söz ve nişan içeriyor, sözlüğün tanımları da bunu açıkça yazıyor.
TDK söz maddesinin beşinci anlamı “bir işi yapacağını kesin olarak vadetme”. Evlilik bağlamında kullanılan biçim söz kesmek: “genellikle evlenmek için anlaşıp kesin karar vermek”. Sözlüğün örneği Hüseyin Rahmi Gürpınar'dan: “O, evlenmek üzere söz kesmiş, işi pişirmiş.” Bu adımın isim hâli söz kesimi ya da sözlenme; söz verilmiş kişiye ise sözlü deniyor: “evlenmek için birbirine söz vermiş olan kimse; yavuklu”.
Nişan maddesinde ilgili iki anlam var. Üçüncüsü vaadin kendisi: “bir erkekle bir kadının evlenmek üzere birbirine söz vermesi”. Dördüncüsü tören: “nişanlanma sırasında yapılan tören”. Söz ile nişanı birbirinden ayıran şey, nişanlı maddesinde çıkıyor: “evlenmek için söz verip yüzük takmış olan kimse”. Nişanlanmak fiilinin ikinci anlamı da aynı şeyi söylüyor: “evlenmeye söz verme belirtisi olarak nişan yüzüğü takmak”.
Kısacası sözlüğe göre söz ile nişanın vaadi aynı, nişanın fazlası yüzük ve tören.
Bir kelime ise bu ayrımı hiç yapmıyor: yavuklu. TDK'de yavuklunun üç anlamı var; ağızlarda nişanlı, ayrıca sözlü ve sevgili. Nişanlanmak fiilinin ilk anlamında da eş anlamlı olarak adaklanmak ve yavuklanmak geçiyor.
| Kelime | Vaat var mı | Sözlükteki ayırt edici öğe | Kanundaki karşılığı |
|---|---|---|---|
| Flört | Yok | Duygusal ilişki, bağlanmadan yaklaşma | Yok |
| Çıkmak | Yok | “-le flört etmek” | Yok |
| Söz (söz kesmek) | Evlenme vaadi | Anlaşıp kesin karar vermek | Ayrı bir aşama olarak yok |
| Nişan | Evlenme vaadi | Yüzük ve tören | Nişanlanma, madde 118 ila 123 |
Medeni Kanun hangisini tanıyor
Türk Medeni Kanunu bu dört kelimeden yalnızca birini düzenliyor. 118. madde kısa: nişanlanma, evlenme vaadiyle olur. Maddede yüzükten, törenden ya da ailelerin katılımından söz edilmiyor; ölçüt vaadin kendisi. Kanunda “söz” diye ayrı bir aşama yok. Hangi buluşmanın hukuken nişanlanma sayılacağı her olayda ayrıca değerlendirilir; bu sayfa hukuki görüş vermiyor.
Kanunun nişana bağladığı sonuçlar ise net:
- Evlenmeye zorlanamazsın. 119. maddeye göre nişanlılık, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez.
- Haksız bozmanın bedeli olabilir. 120. madde, nişanı haklı bir sebep olmadan bozan tarafın, evlenme amacıyla yapılan harcamalar için uygun bir tazminat ödemesini öngörüyor; 121. madde kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf için manevî tazminatı düzenliyor.
- Hediyeler geri istenebilir. 122. maddeye göre nişan evlenme dışındaki bir sebeple biterse, “alışılmışın dışındaki” hediyeler geri istenebilir.
- Süre bir yıl. 123. maddeye göre nişanın bitmesinden doğan dava hakları bir yıl sonra zamanaşımına uğrar.
Flörtün ve çıkmanın kanunda karşılığı yok. Hukuk açısından bir ilişki, evlenme vaadi verilene kadar iki kişinin özel meselesi.
Türkçe bilmeyen birine bu basamakları anlatmak
Türkçe flörtten nikâha giden yolda en az dört basamağa ayrı bir kelime veriyor. Türkçe konuşmayan biriyle tanıştığında “söz kesildi” cümlesini kelimesi kelimesine çevirmek işe yaramaz; İngilizcede “a promise was cut” bir şey ifade etmez. Sözlük tanımını aktarmak daha iyi sonuç verir: evlenmek için anlaşıp kesin karar vermek. Nişandan farkını da tek cümleyle söyleyebilirsin: karar verilmiş, ama yüzük henüz takılmamış.
Bu törenlerin bugün ne sıklıkla yapıldığını TÜİK ölçmüş; rakamlar Türkiye'de flört kültürü sayfasında.
Sık sorulan sorular
Flört ne demek, flört etmek ne demek?
Flört ile çıkmak arasında fark var mı?
Söz ile nişan aynı şey mi?
Flört kelimesi Türkçede ne zamandır var?
Flört İngilizcede ne demek?
Kaynaklar
- TDK Güncel Türkçe Sözlük: flört Flört maddesinin üç anlamı (duygusal ilişki; birbirine ilgi duyan kadın ve erkek, Nâzım Hikmet örneğiyle; mecaz olarak bir partiye ya da ülkeye tam bağlanmadan yaklaşma), kaynağın Fransızca flirt gösterilmesi ve flört etmek maddesinin “çıkmak” ile tanımlanması.
- TDK Güncel Türkçe Sözlük: çıkmak Çıkmak fiilinin 54 anlamı arasında 51. anlamın “-le, flört etmek” olarak verilmesi ve Attilâ İlhan'dan alınan örnek cümle.
- TDK Güncel Türkçe Sözlük: nişan Nişan maddesinin 3. anlamı (evlenmek üzere birbirine söz verme) ve 4. anlamı (nişanlanma sırasında yapılan tören). Aynı sözlükte söz, söz kesmek, sözlü, nişanlı, nişanlanmak ve yavuklu maddeleri de okundu.
- Nişanyan Sözlük: flört Kelimenin İngilizce flirt üzerinden Fransızca fleurette “küçük çiçek, kompliman” kelimesine dayanması, Türkçedeki en eski kaydın 1900 tarihli Servet-i Fünun dergisinde, savaş bağlamında geçmesi, flörtöz ve flörtleş- türevleri ve kelimenin “öteden beri hem eylem hem kişi adı” olduğu notu.
- Türk Medeni Kanunu (4721), mevzuat.gov.tr Nişanlanmayı düzenleyen 118 ila 123. maddeler: nişanlanmanın evlenme vaadiyle olması, evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermemesi, nişan bozulunca tazminat ve hediyelerin geri istenmesi, bir yıllık zamanaşımı.
- Cambridge Dictionary: flirt, ex, dating 16-10-2026'da okundu. flirt fiil: “to behave as if sexually attracted to someone, although not seriously”; isim: “someone who behaves as if they are sexually attracted to a lot of people”. Aynı sözlükte ex (informal): “a person who was their wife, husband, or partner in the past”; dating: “the activity of going on dates”, randevu da romantik bir ilişkisi olan ya da olabilecek iki kişinin buluşması.
- TDK Güncel Türkçe Sözlük: sevgili, tavlamak, kur yapmak, flörtöz 16-10-2026'da okundu. sevgili: 1. isim “gönülden sevilen, gönül verilmiş olan kimse; habip, manita, yavuklu, yâr”, 2. sıfat “sevgi ve bağlılık duyulan”. tavlama: “tavlamak işi”; tavlamak: 1. tav vermek, 2. mecaz yolsuz kazanç umudu vererek dolandırmak, 3. mecaz “ümit vererek kandırmak, kendine bağlamak, aldatmak”, 4. argo “karşı cinsin gönlünü çelmek, kandırıp elde etmek”, Orhan Kemal örneğiyle. kur yapmak: “karşı cinsten birine ilgi göstererek onun hoşuna gitmek, gönlünü kazanmaya çalışmak”. flörtöz: Fransızca flirteuse, “flört etmeye düşkün olan”. flirt araması: sonuç yok.