Sevgililer Günü neden 14 Şubat? Kökeni ve ülke ülke rakamlar
Sevgililer Günü her yıl 14 Şubat, 2027'de pazar. Tarih nereden geliyor, ilk valentin şiirini kim yazdı, Türkiye ve Avrupa'da anketler ne diyor?
Sevgililer Günü her yıl 14 Şubat'tır; tarih sabit, hafta günü kayar. 2027'de pazara denk geliyor. 14 Şubat'ın aşkla bağının bilinen en eski kayıtlarından biri, Geoffrey Chaucer'ın 14. yüzyılda yazdığı bir şiir: orada gün, kuşların eşini seçtiği gün. Chaucer bunu kendisi mi icat etti, yoksa dolaşan bir inancı mı yazdı, bilinmiyor. Bugün ise gün her ülkede başka bir ağırlık taşıyor: Türkiye'de Metropoll'ün Ocak 2020 anketine göre nüfusun %66,4'ü kutlamıyor; aşağıda bu rakamın yanında İngiltere, Almanya ve Hollanda'nın kendi ölçümleri var.
14 Şubat hangi güne denk geliyor
14 Şubat sabit olduğu için hafta günü bir yıl sonra bir gün ilerliyor; iki 14 Şubat arasına bir 29 Şubat girerse iki gün.
| Yıl | 14 Şubat |
|---|---|
| 2026 | Cumartesi (geçti) |
| 2027 | Pazar |
| 2028 | Pazartesi |
| 2029 | Çarşamba |
| 2030 | Perşembe |
"Sevgililer Günü ne zaman 2026" diye arıyorsan cevap cumartesiydi; bir sonraki 14 Şubat 2027 pazar. Kaç gün kaldığı baktığın güne göre değişir, sabit olan şu: 14 Şubat her yıl yılın 45. günü, yani 1 Ocak'tan 44 gün sonra.
14 Şubat neden: üç Valentin ve kuşlar
Gün bir aşk hikâyesinden doğmadı. Katolik Ansiklopedisi'nin (Herbert Thurston, 1912) aktardığına göre ilk martiroloji kayıtlarında 14 Şubat'ta anılan en az üç ayrı Aziz Valentin var: Roma'da bir rahip, Interamna'nın, yani bugünkü Terni'nin piskoposu ve Afrika'da yanındakilerle birlikte şehit edilen bir üçüncüsü. İlk ikisinin hayat hikâyeleri geç tarihli ve Thurston'ın ifadesiyle "tarihsel değeri olmayan" metinlere dayanıyor; üçüncüsü hakkında Afrika'da öldürüldüğünden başka bir şey bilinmiyor. Wordorigins da aynı yere varıyor: 14 Şubat'ta anılan Valentin Roma'da şehit edilmiş bir rahip, ama hayatı ve yaptıkları belirsiz.
Aşkla bağ ayrı bir yerden geliyor. Thurston, Orta Çağ İngiltere'sinde ve Fransa'sında kuşların 14 Şubat'ta eşleşmeye başladığına inanıldığını yazıyor. Wordorigins'e göre bu inancın bilinen en eski edebî kaydı Chaucer'ın yaklaşık 1380'de yazdığı Parliament of Fowls, yani "Kuşlar Meclisi". Şiirde "Seynt Valentynes day", akla gelebilecek her türden kuşun eşini seçmeye geldiği gün. Chaucer yaklaşık 1386'da Legend of Good Women'da aynı fikre dönüyor: kuşlar "bugün seni seçtim" diye şakıyor. Aynı kaynağa göre bağ 14. yüzyılın sonunda kuruldu ve 15. yüzyılda yerleşti; Chaucer'ın bir inancı mı kaydettiği, yoksa onu mu başlattığı belli değil. Thurston ise "belki en eski" örnek olarak John Gower'ın Fransızca yazdığı baladları gösteriyor. İki kaynak da aynı kuşağı, Chaucer ve çağdaşlarını işaret ediyor.
Bağın Roma'daki Lupercalia şenliğine dayandığı da sık anlatılır. Buradaki iki kaynak Lupercalia'yı hiç anmıyor; ikisi de günün aşkla ilişkisini en erken Chaucer'ın kuşağında buluyor.
İlk sevgililer mesajını kim yazdı
Sık tekrarlanan bir iddia var: ilk valentin, Charles d'Orléans'ın 1415'te Agincourt'ta esir düşüp Londra Kulesi'nde tutulduğu sırada yazdığı şiirdir. Wordorigins bunu düzeltiyor. Şiir İngiltere'de değil, Fransa'ya döndükten sonra, 1443 ile 1460 arasında yazılmış ve bir sevgiliye mektup da değil. Saraydaki bir Valentin günü geleneğinin parçası: kadınlarla erkekler kurayla eşleştiriliyor, kurada eşleşen erkek bir yıl boyunca o kadının valentini oluyordu. Charles şiirde kendisine çıkan çok daha genç kadına "Je suis desja d'amour tanné", yani aşktan şimdiden yoruldum diyor. Wordorigins'in deyişiyle bu belki de ilk anti-valentin.
Kaynakla doğrulanan erken örnekler daha somut. John Lydgate 1445 civarında bir takvim şiirinde "Julian'ı valentinim olarak seçiyorum" diyor. Şubat 1477'de Margery Brews, nişanlısı John Paston'a yazdığı mektuba "Ryght wurschypffull and welebelouyd Volentyne" diye başlıyor. Thurston'ın aktardığı Paston mektuplarında annesi Elizabeth Brews de kızı için düşündüğü adayı eve çağırırken günü gerekçe gösteriyor: pazartesi Aziz Valentin günü ve her kuş kendine eş seçer. Thurston'a göre gün sevgili mektupları yazmak ve armağan göndermek için uygun sayılıyordu; Brews mektuplarında ise işin merkezinde hâlâ eş seçmek var.
Sevgililer Günü İngilizce
İngilizcesi Valentine's Day, yani "Valentin'in günü". Türkçe ad kutlayanları anıyor, "sevgililer"; İngilizce ad azizi. Valentine kelimesi aynı zamanda o gün seçilen kişi: Thurston, birbirini bu şekilde seçenlerin birbirine "valentin" dediğini yazıyor, Margery Brews'in mektubu da bunun örneği. "Be my valentine" bu yüzden kelimesi kelimesine "valentinim ol" demek. Kelime listesi için İngilizce sevgi sözleri rehberine bak.
Türkiye'de kaç kişi kutluyor
Ulusal düzeyde bulabildiğimiz en yeni ölçüm Metropoll'ün "Türkiye'nin Nabzı" ocak araştırması. Diken'in aktardığına göre Metropoll 18 ile 25 Ocak 2020 arasında 28 ilde 1.926 kişiyle yüz yüze görüştü (Metropoll'ün kendi raporuna ulaşamadık, rakamlar Diken'den). Sonuç: %66,4 Sevgililer Günü'nü kutlamıyor. 34 yaş altında %43'e yakını kutluyor, 55 yaş üstünde %21. Diken "14 Şubat ne ifade ediyor?" başlığı altında, ankete katılanların %38'inin 14 Şubat'ın Sevgililer Günü olduğunun farkında olduğunu, %40'ı için ise günün takvimin diğer günlerinden farksız olduğunu aktarıyor.
Aynı ankette evli ya da ilişkisi olanların %49'u eşiyle görücü usulü tanışmış, %22,4'ü arkadaş ortamında. Günün adı "sevgililer", ama ilişkisi olanların yaklaşık yarısı eşini flörtle değil aracıyla bulmuş. Anket iki rakam arasında bir neden-sonuç bağı kurmuyor, biz de kurmuyoruz; yalnızca günün neden çoğunluğun alışkanlığı olmadığını düşünürken akılda tutulacak bir bağlam. Ayrıntılar için görücü usulü rehberine ve çiftlerin nasıl tanıştığı rehberine bakabilirsin. Günün Türkiye'de ne zaman yaygınlaştığını gösteren ölçülmüş bir seri bulamadık, bu yüzden bir tarih vermiyoruz.
Aynı gün, dört ülke, dört ayrı soru
Aşağıdaki tablo bir sıralama değil. Her ülkede başka bir şey sorulmuş: biri kutlamayı, biri duyguyu, biri alışverişi, biri "bir şey yapıyor ya da bekliyor musunuz" diye soruyor. Bu yüzden rakamları yan yana koyup ülkeleri karşılaştırmak yanıltır; anketin sorusu rakamı belirliyor.
| Ülke | Gün | Ne ölçüldü |
|---|---|---|
| Türkiye | Sevgililer Günü | Metropoll, Ocak 2020, yüz yüze: %66,4 kutlamıyor |
| İngiltere | Valentine's Day | YouGov, Britanya, 2025: %48 tarafsız, %16 kutlamaktan memnun, %14 tamamen kaçınıyor, %6 heyecanlı |
| Almanya | Valentinstag | IFH Köln, HDE adına, 2026, 500 kişi: %20 bu çevrede alışveriş planlıyor |
| Hollanda | Valentijnsdag | Hart van Nederland paneli, Şubat 2026: %18 bir şey yapıyor ya da bekliyor, %82 yapmıyor ve beklemiyor |
Rakamların arkasındaki ayrıntılar daha öğretici. Almanya'da 14 Şubat 2026 karnaval cumartesisine denk geldi; IFH Köln anketinde yaklaşık %8 bu yüzden günü kutlamayacağını söyledi. Handelsverband Deutschland 2026 için 1,18 milyar euro ek ciro bekliyordu, 2025'teki 1,3 milyar euronun altında; haber düşüşü esas olarak takvim çakışmasına bağlıyor. Britanya'da kutlamayı planlayan çiftlerin %38'i evde kalmayı düşünüyor. Hollanda panelinde %83, günün daha çok para kazanmakla ilgili olduğunu söylüyor; %91 hiçbir şey almazsa hayal kırıklığına uğramayacak. Erkeklerin listesinin başında kişisel mesaj yazılmış bir kart var; kadınlar en çok bir hediye, kişisel mesajlı bir kart ya da tatlı bir mesaj umuyor. Fransa'da gün Saint-Valentin, İspanya'da San Valentín adını taşıyor; bu iki ülke için karşılaştırılabilir bir ölçümü burada vermiyoruz.
Başka ülkeden biriyle 14 Şubat
Bu tablodan çıkan pratik sonuç şu: "kutlamıyorum" her yerde aynı anlama gelmiyor. Hollanda'da %82 hiçbir şey yapmıyor ve %91 bundan rahatsız olmuyor; orada gün için bir şey yapmamak çoğunluğun hâli. Türkiye'de ankete katılanların %40'ı için 14 Şubat sıradan bir gün, ama 34 yaş altında kutlayanların oranı %43'e yaklaşıyor. Almanya'da ise 2026'da gün karnavalla çakıştı. Anketler kimin ilgisiz, kimin sadece törensiz olduğunu söylemiyor; bunu ancak karşındaki kişiye sorarak öğrenirsin.
Farklı ülkelerden iki kişi için en işe yarar soru bu yüzden basit: 14 Şubat senin büyüdüğün yerde ne demekti? Cevap bir akşam yemeği, bir kart ya da "hiçbir şey" olabilir. 2027'de gün pazara denk geldiği için plan yapacaksanız, ikinizin de o gün müsait olup olmadığını önceden konuşmak yeter.
Sık sorulan sorular
Sevgililer Günü neden 14 Şubat'ta kutlanır?
Sevgililer Günü nereden çıktı?
Sevgililer Günü İngilizce nasıl denir?
Sevgililer Günü 2026'da ve 2027'de hangi güne denk geliyor?
Türkiye'de Sevgililer Günü'nü kaç kişi kutluyor?
Kaynaklar
- Wordorigins.org, valentine (14 Şubat 2021) 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. 14 Şubat'ın aşkla bağının bilinen en eski kaydı Chaucer'ın Parliament of Fowls şiiri (yaklaşık 1380); Legend of Good Women (yaklaşık 1386), Lydgate (yaklaşık 1445), Margery Brews'in Şubat 1477 mektubu; Charles d'Orléans şiirinin İngiltere'de değil Fransa'da, 1443 ile 1460 arasında yazıldığı ve sevgiliye mektup değil saraydaki bir kura geleneğinin parçası olduğu düzeltmesi.
- Herbert Thurston, St. Valentine, The Catholic Encyclopedia, cilt 15 (1912), New Advent baskısı 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. İlk martiroloji kayıtlarında 14 Şubat'ta anılan en az üç Aziz Valentin; ilk ikisinin Acta'sının geç ve tarihsel değeri olmayan metinler olması; Orta Çağ İngiltere'sinde ve Fransa'sında kuşların 14 Şubat'ta eşleştiği inancı; günün sevgili mektupları ve armağanlar için uygun sayılması; birbirini seçenlerin birbirine "valentin" demesi; Gower'ın baladları; Paston mektupları.
- Diken, Türkiye'de 10 kişiden yedisi Sevgililer Günü'nü umursamıyor (11 Şubat 2020), Metropoll anketi 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. Metropoll'ün 18 ile 25 Ocak 2020 arasında 28 ilde 1.926 kişiyle yüz yüze yaptığı ankete göre %66,4 kutlamıyor; 34 yaş altında %43'e yakını kutluyor, 55 yaş üstünde %21; %38 14 Şubat'ın Sevgililer Günü olduğunun farkında, %40 için takvimin diğer günlerinden farksız; evli ya da ilişkisi olanların %49'u eşiyle görücü usulü tanışmış. Metropoll'ün kendi raporu okunmadı, rakamlar Diken'in aktarımından.
- YouGov, Valentines Day 2025: How are Britons celebrating? 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. Britanya'da 2025 anketinde %48 tarafsız, %16 kutlamaktan memnun, %14 günden tamamen kaçınıyor, %6 heyecanlı; kutlamayı planlayan çiftlerin %38'i evde kalmayı düşünüyor.
- Retail-News, Valentinstag: Einzelhandel erwartet Umsatz von knapp 1,2 Milliarden Euro (4 Şubat 2026), HDE ve IFH Köln anketi 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. Handelsverband Deutschland'ın 2026 beklentisi 1,18 milyar euro ek ciro (2025'te 1,3 milyar); IFH Köln'ün HDE adına yaptığı 500 kişilik ankette tüketicilerin %20'si bu çevrede alışveriş planlıyor; 14 Şubat 2026 karnaval cumartesisine denk geldi ve yaklaşık %8 bu yüzden kutlamıyor.
- Hart van Nederland, Vooral mannen blijken liefhebbers van Valentijn (14 Şubat 2026) 7 ve 8 Ekim 2026'da okundu. Haber kanalının kendi panel anketine göre Hollanda'da %18 Valentijn için bir şey yapıyor ya da bekliyor, %82 hiçbir şey yapmıyor ve beklemiyor, %91 hiçbir şey almazsa hayal kırıklığına uğramaz, %83 günün daha çok para kazanmakla ilgili olduğunu düşünüyor; erkeklerin listesinin başında kişisel mesajlı bir kart var.