Türkiye'de flört kültürü: veriler, törenler, kanun
Türkiye'de evlilik Avrupa'dan erken geliyor ve törenlerle kuruluyor: kız isteme %89,9, söz %86,1, nişan %81,8. TÜİK verileri ve Medeni Kanun'la.
Türkiye'de flört kültürünü iki veri özetliyor: evlilik Avrupa'nın çoğundan erken geliyor ve aileler törenlerle devreye giriyor. TÜİK'e göre 2025'te ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 26,0, erkeklerde 28,5 oldu. TÜİK'in 2021 Türkiye Aile Yapısı Araştırması'na göre evlenenlerin %89,9'u kız isteme, %86,1'i söz kesme, %81,8'i nişan yapmış. Yani flört çoğu zaman ailelerin katıldığı üç ayrı basamaktan geçerek nikâha varıyor. Bu sayfa, Türkiye'de yaşayan biri için bu basamakları rakamlarla, kanunla ve sözlükle anlatıyor.
Flört dönemi ne kadar sürer?
Kısa cevap: kimse ölçmüyor. TÜİK'in Aile Yapısı Araştırması raporunda flört döneminin ya da nişanlılığın kaç ay sürdüğünü gösteren bir tablo yok, dolayısıyla “flört süresi ne kadar olmalı” sorusuna dayanabileceğin bir ortalama da yok. Ölçülen şey, flörtün vardığı yaş. Eurostat'ın Türkiye için yayımladığı 2024 değerleri (kadın 25,9, erkek 28,4) TÜİK'in 2025 rakamlarıyla örtüşüyor; aynı yıl Hollanda'da kadınlar ortalama 33,0, İspanya'da 35,2 yaşında ilk kez evleniyor. Ülkeleri yan yana gösteren tablo flört kültürü sayfasında.
Aile Yapısı Araştırması'nın kendi soruları da aynı tabloyu çiziyor. Evlilik deneyimi olanların ilk evliliklerinin %36,9'u 20 ile 24 yaş arasında, %23,5'i 25 ile 29 arasında yapılmış. Bu rakamlar 65 yaş ve üzerindekileri de kapsıyor ve TÜİK'in yıllık verilerine göre ilk evlenme yaşı zamanla yükseldiği için bugünkü evlilikleri olduğundan genç gösteriyor. Bugünkü beklentiyi daha iyi gösteren soru, insanların neyi uygun bulduğu: araştırmaya göre kadınlar için en çok uygun görülen ilk evlenme yaşı aralığı 25 ile 29 (%47,8), erkekler için de 25 ile 29 (%51,0).
Flörtten nikâha: törenler ve oranları
TÜİK, evlilik deneyimi olan herkese evlenirken hangi törenleri yaptığını sordu. Sonuç, basamakların çoğunun hâlâ ayrı ayrı yapıldığını gösteriyor.
| Basamak | Evlenirken yapanların oranı, 2021 |
|---|---|
| Kız isteme | %89,9 |
| Söz kesme | %86,1 |
| Nişan | %81,8 |
| Kına gecesi | %84,4 |
| Düğün | %87,7 |
| Resmî nikâh | %98,6 |
| Dinî nikâh | %90,0 |
| Başlık parası verme veya alma | %13,3 |
| Bekârlığa veda partisi | %3,0 |
| Evlilik sözleşmesi | %1,4 |
Yaşa göre kırılım beklenmedik bir şey gösteriyor: bu törenler genç kuşaklarda azalmamış. Bugün 25 ile 34 yaş arasında olup evlilik deneyimi olanların %91,7'si kız isteme, %87,1'i nişan yapmış; 65 yaş ve üzerindekilerde bu oranlar %85,0 ve %73,2. Eğitim de törenleri azaltmıyor: kız isteme üniversite mezunlarında %95,7 ile eğitim grupları arasında en yüksek, nişan %90,9. Bekârlığa veda partisi ise 25 ile 34 yaş grubunda bile %6,3'te kalıyor.
Bölgeler arasında da fark var, ama İstanbul beklenen yerde durmuyor. Kız isteme İstanbul'da %89,7 ile Türkiye ortalamasının neredeyse aynısı. En düşük oran %83,1 ile Batı Marmara'da, en yüksek oran %94,6 ile Ortadoğu Anadolu'da; Ankara'yı içine alan Batı Anadolu %94,1 ile hemen arkasında.
Tablo flörtün nasıl yaşandığını ölçmüyor. Gösterdiği şey, evlilik kararından sonraki basamakların büyük çoğunlukta hâlâ ailelerle birlikte atıldığı.
Kimin karar verdiği ayrı bir soru
Aynı araştırma, eş seçiminin nasıl yapıldığını da sordu: 2021'de evliliklerin %56,8'i görücü usulüyle gerçekleşmiş. Bu rakamın neyi kapsadığı, yaşa ve bölgeye göre nasıl değiştiği ve 2016'dan bu yana ne kadar oynadığı görücü usulü sayfasında ayrıntılı olarak var.
Evlenmeyi düşünmeyenler ne diyor
Flört kültürünün öbür yüzü, evliliği ertelemek. Aynı araştırmada, hiç evlenmemiş, boşanmış ya da eşi ölmüş 15 yaş ve üzerindekilerin %80,1'i önümüzdeki üç yıl içinde evlenmeyi düşünmediğini ya da kararsız olduğunu söylemiş. Gerekçelerin başında %29,5 ile eğitime öncelik vermek geliyor. Onu %11,9 ile gelirin yetersiz olması ve %10,2 ile evlenmek için uygun biriyle karşılaşmamış olmak izliyor. Erkeklerde ikinci sırada %22,5 ile maddi kazancın yetersizliği var; kadınlarda “uygun biriyle karşılaşmadım” diyenlerin oranı %11,1.
Yani evlenmeyi düşünmeyenlerin ya da kararsız olanların yaklaşık onda biri, gerekçe olarak doğrudan tanışma eksikliğini gösteriyor. Bu insanlar için sorun flörtün ne kadar serbest olduğu değil, uygun biriyle karşılaşma fırsatı.
Kanun ne istiyor
Flört kanunun ilgilendiği bir şey değil; nişan ve evlilik ise öyle. Türk Medeni Kanunu evlenmenin koşullarını açıkça sayıyor:
- Yaş. Madde 124'e göre kadın ya da erkek, on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Hâkim olağanüstü durumlarda ve çok önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş birinin evlenmesine izin verebilir.
- Başvuru. Madde 134'e göre evlenecek kişiler, birinin oturduğu yerin evlendirme memurluğuna birlikte başvuruyor.
- Tören. Madde 141'e göre tören, evlendirme memuru ve iki ergin tanık önünde, açık olarak yapılıyor.
- Rıza. Madde 142'ye göre memur iki tarafa da evlenmek isteyip istemediğini soruyor; evlenme, olumlu sözlü cevapların verildiği anda oluşuyor.
- Dinî tören. Madde 143'e göre memur eşlere aile cüzdanı veriyor, aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamıyor ve evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değil.
TDK'nin tanımları da aynı ayrımı yapıyor. Resmî nikâh “kanunlara uygun olarak nikâh memurunun kıydığı, devlet kayıtlarına geçen nikâh”; imam nikâhı ise “İslami kurallara göre kıyılan nikâh”.
Uygulamada çiftlerin büyük çoğunluğu ikisini birlikte yapıyor. TÜİK'in 2016 araştırmasına göre evli bireylerin %97,1'i hem resmî hem dinî nikâh yapmış, %1,8'i yalnızca resmî, %1,1'i yalnızca dinî nikâh.
İnsanlar ne düşünüyor
2021 raporundaki 4.15 numaralı tablo, evlilikle ilgili bazı yargılar için bu görüşte olanların oranını veriyor. Oranlar, flörtün hangi sınırlar içinde yaşandığını gösteriyor:
- Çiftlerin birlikte yaşaması için resmî nikâhın şart olduğunu düşünenler: %90,7.
- Çiftlerin birlikte yaşaması için dinî nikâhın şart olduğunu düşünenler: %84,0.
- Farklı mezhepten kişilerin birbiriyle evlenebileceğini düşünenler: %61,2.
Hiç evlenmemişlerde resmî nikâhın şart olduğunu düşünenlerin oranı %86,3'e, dinî nikâh için %76,8'e iniyor; 15 ile 24 yaş arasında bu oranlar %88,2 ve %80,6. Gençler ve bekârlar bu konuda biraz daha esnek, ama büyük çoğunluk hâlâ nikâhsız birlikteliği kabul görmüş bir seçenek saymıyor.
Yurt dışında büyümüş biriyle flört ediyorsan
Bu rakamların pratik bir sonucu var. Eurostat tablosundaki Avrupa ülkelerinin çoğunda ilk evlilik otuzların ortasına kaymış; ilk buluşma ile olası bir evlilik arasında uzun yıllar olabiliyor. Türkiye'de ortalama ilk evlenme yaşı yirmilerin ortasında ve evliliğe giden yolda ailelerin katıldığı, adı konmuş basamaklar var.
Karşındaki bu basamakları bilmiyorsa, ona “kız isteme” ya da “söz” kelimesini değil, ne olduğunu anlatmak daha kolay: kimin kimi ziyaret ettiği, kimlerin orada bulunduğu, bu adımın neye karar verildiğini ilan ettiği. Kelimelerin sözlükteki tanımları için flört ne demek sayfasına bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de flört dönemi ne kadar sürüyor?
Flört döneminde erkekler ne bekler?
Dinî nikâh hukuken geçerli mi?
Söz ve nişan bugün hâlâ yapılıyor mu?
Kaynaklar
- TÜİK, Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021 (bülten ve rapor) Evlenirken yapılan törenlerin oranları (kız isteme, söz kesme, nişan, kına, düğün, resmî ve dinî nikâh, evlilik sözleşmesi) ve bunların yaş grubu ile öğrenime göre dağılımı (rapor tablo 4.5); ilk evlenme yaşı dağılımı ve uygun görülen evlenme yaşı; nikâhla ilgili algılar (tablo 4.15; tablonun altında cevap ölçeğine dair bir not yok). Saha uygulaması 16 Ağustos ile 15 Kasım 2021 arası, 15 yaş ve üzeri. 16-10-2026'da bülten yeniden okundu; cinsiyete göre kırılımlar: erkekler için uygun görülen ilk evlenme yaşı %51,0 ile 25 ile 29; görücü usulü ve kendi rızasıyla evlenen erkekler %45,9, kadınlar %46,3; erkeklerde evlenmeyi düşünmeme nedenleri eğitim %29,8, maddi kazancın yetersizliği %22,5, iş garantisinin olmaması %11,2.
- TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 2025'te ortalama ilk evlenme yaşının erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0 olması ve kaba evlenme hızının binde 6,43 olması.
- TÜİK, Aile Yapısı Araştırması, 2016 Evli bireylerin %97,1'inin hem resmî hem dinî nikâh, %1,8'inin yalnızca resmî, %1,1'inin yalnızca dinî nikâh yaptığı.
- Türk Medeni Kanunu (4721), mevzuat.gov.tr Nişanlanma (madde 118 ila 123), evlenme yaşı (madde 124), evlendirme memurluğuna başvuru (134), törenin iki tanık önünde yapılması (141), evlenmenin olumlu sözlü cevapla oluşması (142), aile cüzdanı ve dinî tören (143).
- TDK Güncel Türkçe Sözlük: resmî nikâh Resmî nikâhın “kanunlara uygun olarak nikâh memurunun kıydığı, devlet kayıtlarına geçen nikâh” diye tanımlanması; imam nikâhı maddesinin “İslami kurallara göre kıyılan nikâh” tanımı.
- Eurostat, demo_nind (evlilik göstergeleri) 2024 ortalama ilk evlenme yaşı: Türkiye kadın 25,9, erkek 28,4; Hollanda kadın 33,0; İspanya kadın 35,2. Veriler 7 Ekim 2026'da Eurostat'ın veri tabanından indirildi (set 30 Nisan 2026'da güncellenmiş).