Gemengde huwelijken in Nederland: wat het CBS telt
Hoeveel Nederlanders trouwen met iemand van een andere herkomst? De CBS-cijfers tot 2025, en waarom oude percentages niet meer te vergelijken zijn.
In 2025 trouwde of registreerde 15,5 procent van de mensen van Nederlandse herkomst die dat jaar een verbintenis aangingen, met iemand van een buitenlandse herkomst. Dat percentage hebben we berekend uit de CBS-tabel over partnerkeuze: 20.705 van de 133.960 mensen. Tel je alle combinaties mee, dus ook twee partners met elk een andere buitenlandse herkomst, dan had 28,8 procent van alle 187.195 huwende personen een partner met een ander herkomstland. Twee kanttekeningen bepalen hoe je die cijfers leest. Het CBS telt personen en geen stellen, dus een gemengd stel komt vaak twee keer voor, van elke kant één. En sinds 2022 meet het CBS herkomst op een nieuwe manier, waardoor de percentages die je in oudere artikelen leest niet zomaar te vergelijken zijn met deze.
Wat "gemengd" hier betekent
Het CBS gebruikt het woord gemengd niet als definitie. Het telt per persoon het eigen herkomstland en dat van de partner. Wij noemen een verbintenis gemengd als die twee verschillen. Dat zegt iets anders dan je misschien denkt.
Herkomst is volgens het CBS geen nationaliteit. Wie in het buitenland is geboren, krijgt het eigen geboorteland als herkomst. Wie in Nederland is geboren, krijgt het geboorteland van de moeder, en als de moeder in Nederland is geboren dat van de vader. Een in Rotterdam geboren vrouw met een in Nederland geboren moeder en een in Turkije geboren vader heeft dus herkomst Turkije. Trouwt zij met een man van Nederlandse herkomst, dan telt dat als een gemengd huwelijk, ook al zijn ze allebei Nederlander en allebei hier geboren. Wie op Curaçao of Aruba is geboren, krijgt in deze tabel de herkomst Nederlandse Cariben, ook al hoort dat bij het Koninkrijk.
De cijfers per herkomst
Onderstaande tabel komt uit CBS-tabel 85631NED, totaal van huwelijken en partnerschappen in 2025. De percentages zijn door ons berekend.
| Herkomst van de persoon | Aantal personen | Partner van Nederlandse herkomst | Partner met dezelfde buitenlandse herkomst | Partner met een andere buitenlandse herkomst |
|---|---|---|---|---|
| Nederland | 133.960 | 84,5% | n.v.t. | 15,5% |
| Buiten Nederland, totaal | 53.230 | 36,1% | 37,6% | 26,3% |
| Indonesië | 3.315 | 70,4% | 10,3% | 19,3% |
| Nederlandse Cariben | 1.810 | 47,2% | 24,9% | 27,9% |
| Europese Unie | 12.885 | 45,2% | 26,3% | 28,5% |
| Suriname | 3.355 | 36,8% | 41,4% | 21,9% |
| Turkije | 5.730 | 11,8% | 69,9% | 18,4% |
| Marokko | 5.025 | 10,7% | 72,9% | 16,2% |
De spreiding is groot. Van de mensen met herkomst Indonesië trouwt zeven op de tien met iemand van Nederlandse herkomst; bij herkomst Turkije of Marokko is dat ruim een op de tien. Wat de tabel niet zegt, is waarom. Generatie, leeftijd, religie en woonplaats spelen allemaal mee, en de tabel splitst daar niet naar. Wie er een verklaring bij leest, leest een interpretatie.
Een opvallende verschuiving binnen de nieuwe reeks: in 2021 trouwde 77,4 procent van de huwenden met herkomst Turkije iemand van dezelfde herkomst, in 2025 69,9 procent. Bij herkomst Marokko ging het van 75,7 naar 72,9 procent. Vijf jaar is kort, dus we noemen het een verschuiving en geen trend.
Migratiehuwelijken: een aparte categorie
De tabel onderscheidt nog iets: het migratiehuwelijk. Het CBS definieert dat als een huwelijk of partnerschap waarbij één partner zich in het jaar van de huwelijkssluiting of later in Nederland vestigde, terwijl de ander er al woonde. Bij de 4.005 mensen met herkomst Turkije die in 2025 iemand van dezelfde herkomst trouwden, ging het in 690 gevallen om een migratiehuwelijk. Bij herkomst Marokko waren dat er 800 van de 3.665. Ook wie binnen de eigen herkomst trouwt, kiest dus in ongeveer vier op de vijf gevallen iemand die al in Nederland woonde.
Waarom oude percentages niet meer kloppen
Tot 2022 werkte het CBS met de term migratieachtergrond en de indeling westers en niet-westers. In 2022 kondigde het CBS aan die indeling te vervangen. De toelichting: het onderscheid was eind jaren negentig ontstaan voor de bevolkingsprognose en was "inmiddels niet meer goed uit te leggen". Migranten uit Japan golden als westers en die uit Zuid-Korea niet. Bovendien ervoeren sommige mensen de termen als stigmatiserend. De nieuwe indeling werkt met werelddelen en de landen waar veel migranten vandaan kwamen, zoals Turkije, Marokko en Suriname, en maakt het eigen geboorteland bepalender.
Voor de partnerkeuze betekent dat twee tabellen die niet op elkaar aansluiten. De oude, 71888ned, liep van 2001 tot en met 2022, telde alleen huwelijken en alleen mensen met een migratieachtergrond. De nieuwe, 85631NED, begint in 2021 en telt ook partnerschappen. Gelukkig overlappen ze twee jaar, en dan zie je hoe groot het verschil is:
| Jaar | Bron | Huwende personen van buitenlandse herkomst | Met partner van Nederlandse herkomst |
|---|---|---|---|
| 2021 | oude tabel | 34.860 | 29,9% |
| 2021 | nieuwe tabel, alleen huwelijken | 35.720 | 30,7% |
| 2022 | oude tabel | 40.070 | 32,3% |
| 2022 | nieuwe tabel, alleen huwelijken | 41.140 | 33,0% |
Het verschil is klein, minder dan een procentpunt, maar het is er. Aan de afbakening ligt het niet: beide tabellen tellen in het buitenland geboren huwenden alleen als ze zich al vóór het trouwjaar in Nederland hadden gevestigd. Het verschil zit in de definities. Migratieachtergrond keek vooral naar waar de ouders geboren zijn, herkomst kijkt meer naar waar iemand zelf geboren is. Wie de oude reeks vanaf 2001 aan de nieuwe plakt, maakt dus een fout die net groot genoeg is om een trend te verzinnen. En de oude reeks heeft zelf ook een breuk: het CBS meldt dat vanaf 2010 vooral in het buitenland gesloten huwelijken beter worden waargenomen. Met die twee voorbehouden: volgens de oude tabel trouwde in 2001 6,0 procent van de huwenden met een Turkse migratieachtergrond iemand met een Nederlandse achtergrond, en in 2022 9,1 procent. Bij een Marokkaanse migratieachtergrond ging dat van 7,7 naar 9,7 procent.
Wat je niet uit deze cijfers haalt
Hoeveel gemengde stellen er in totaal in Nederland samenleven, staat niet in deze tabellen: ze tellen alleen wie in een bepaald jaar trouwt of een partnerschap aangaat. Ongehuwd samenwonende stellen ontbreken helemaal, en daarvan zijn er veel, zoals we laten zien op de pagina over datingcultuur in Nederland. Ook over geluk of duurzaamheid van gemengde huwelijken zeggen ze niets. Voor de praktische kant, wanneer een van beiden geen Nederlander is, zie trouwen met een buitenlandse partner.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gemengde huwelijken zijn er in Nederland?
Hoe definieert het CBS herkomst sinds de terminologiewijziging?
Zijn oude en nieuwe CBS-cijfers vergelijkbaar?
Bronnen
- CBS StatLine 85631NED, Partnerkeuze huwenden; herkomstland (partner) en geboorteland (partner) Opgehaald bij het CBS op 07-10-2026 (2025 toegevoegd op 02-07-2026). Telt personen die een huwelijk of partnerschap aangingen, 2021 tot en met 2025, naar herkomstland van henzelf en van de partner. Alle percentages op deze pagina zijn door ons uit de aantallen berekend.
- CBS StatLine 71888ned, Huwenden; partnerkeuze van personen met migratieachtergrond, 2001 tot en met 2022 Opgehaald bij het CBS op 07-10-2026. Stopgezette tabel, alleen huwelijken (geen partnerschappen), alleen personen met een migratieachtergrond: ten minste één ouder in het buitenland geboren. Bevat de trendbreuk van 2010 door betere waarneming van in het buitenland gesloten huwelijken.
- CBS, begrip Herkomstland Geraadpleegd 07-10-2026. Wie in het buitenland is geboren, krijgt het eigen geboorteland als herkomst; wie in Nederland is geboren, het geboorteland van de moeder, of dat van de vader als de moeder in Nederland is geboren of haar geboorteland onbekend is.
- CBS, CBS past indeling rond migratie aan na consultatie externe partijen (2022) Geraadpleegd 07-10-2026. De indeling westers en niet-westers wordt vervangen door werelddelen en veelvoorkomende immigratielanden; waar iemand zelf geboren is, wordt bepalender; het onderscheid was eind jaren negentig ontstaan voor de bevolkingsprognose en werd door sommigen als stigmatiserend ervaren.