Flört kültürü: ülkelere göre rakamlarla

İngiltere'de flört kültürü: seeing someone ve rakamlar

Seeing someone ne demek? ONS: 2025'te Birleşik Krallık'ta ailelerin %17,6'sı evli olmayan çift. GOV.UK: İngiltere ve Galler'de “common law marriage” yok.

The Mocha team5 dk okuma

İngiltere'de flörtün en bilinen kalıbı “seeing someone”: Oxford Learner's Dictionaries bunu “biriyle vakit geçirmek” diye tanımlıyor ve örnek cümlede romantik bir ilişkisi olup olmadığını soruyor. Kalıp ilişkinin ciddiyeti hakkında bir şey söylemiyor. Resmî tablo da buna benziyor: kanun evli olmadan birlikte yaşayan çifte evliliğin getirdiği hakları tanımıyor, ama bu çiftlerin sayısı milyonları buluyor. Resmî istatistik kurumu ONS'ye göre 2025'te Birleşik Krallık'taki ailelerin %17,6'sı, yani yaklaşık 3,5 milyon aile, evli olmayan çiftlerden oluşuyordu. Türkçede “İngiltere” genellikle Birleşik Krallık demek, ama kaynakların kapsamı değişiyor: ONS'nin aile verisi Birleşik Krallık'ı, evlilik verisi İngiltere ve Galler'i, British Social Attitudes anketi Britanya'yı kapsıyor. Aşağıda hangi rakamın hangi kapsama ait olduğunu her seferinde yazıyoruz.

Seeing someone: etiketsiz ilişki

Oxford Learner's Dictionaries, “see somebody”yi geçişli fiil olarak veriyor, çoğunlukla sürekli zamanda kullanıldığını belirtiyor ve “biriyle vakit geçirmek” diye tanımlıyor. Örnek cümle: “Are you seeing anyone?”, yani “biriyle görüşüyor musun?”. Parantez içinde anlam açıkça yazılı: romantik bir ilişkisi olup olmadığı.

Bu tanım iki şeyi ayırıyor. Birincisi, kalıp bir ilişkiye başlama anını işaretlemiyor; “vakit geçirmek”, yani bir süreç. İkincisi, “özel”, “sevgili”, “nişanlı” gibi bir etiket taşımıyor. Türkçedeki “çıkmak” da ilişkinin ciddiyetini söylemez, ama Türkçede çıkmanın ardından “söz” ve “nişan” gibi adlandırılmış basamaklar geliyor (bu basamakların sözlük karşılıkları ayrı sayfada). Oxford'un bu maddesi “seeing someone”dan sonraki basamağı adlandırmıyor; onu iki kişi birbirine söylüyor.

ONS'nin aile rakamları

ONS'nin 2025 baskısı 17 Nisan 2026'da yayımlandı. Bültende “aile”, aynı adreste yaşayan evli, sivil birlikteliği olan ya da evli olmayan bir çift ya da bir tek ebeveyn ve çocuğu demek. Birlikte yaşamayan çiftler bu sayıma girmiyor.

Aile türü20152025
Evli çift%66,6%65,3
Evli olmayan birlikte yaşayan çift%17,0%17,6
Tek ebeveyn%16,2%16,0
Sivil birliktelik çifti%0,3%1,1

Bu tablodan önemli bir ayrıntı çıkıyor: ONS 2015 ile 2025 arasındaki değişimin evli olmayan çiftler için istatistiksel olarak anlamlı olmadığını yazıyor (3,2 milyondan 3,5 milyona). Yani “birlikte yaşayan çiftler hızla çoğalıyor” cümlesi, son bültenin söylediği şey değil. ONS'nin 2023 baskısı başka bir pencereye, 2013 ile 2023'e bakıyor: farklı cinsiyetten evli olmayan çiftlerin payı %15'ten %17'ye çıkmış ve bu 469 bin ek aile, aile sayısındaki toplam artışın %42'sini oluşturmuş. İki baskı farklı yılları ve farklı grupları (biri yalnızca farklı cinsiyetten çiftleri, öbürü tüm evli olmayan çiftleri) kıyasladığı için birbiriyle çelişmiyor; ama hangi rakamın hangi pencereye ait olduğunu söylemeden aktarmak yanıltıcı olur. Sivil birliktelik ailelerinin sayısı 2015'te yaklaşık 48 binden 2025'te yaklaşık 216 bine çıktı; ONS bunun yasal değişikliği yansıtıyor olabileceğini yazıyor, çünkü farklı cinsiyetten çiftler İngiltere ve Galler'de 31 Aralık 2019'dan beri sivil birliktelik kurabiliyor.

Kim nerede yaşıyor

Aynı bülten, randevuların arka planını da çiziyor. 2025'te Birleşik Krallık'ta 29,0 milyon hane vardı ve bunların %29,5'i, yani 8,6 milyon kişi, tek başına yaşıyordu. 20 ile 34 yaş arasındaki gençlerin %28,7'si ebeveynleriyle yaşıyordu (2015'te %25,4); erkeklerde bu oran %34,9, kadınlarda %22,3. Bu sayılar flörtün nasıl yapıldığını ölçmüyor, yalnızca arka planı gösteriyor: 20 ile 34 yaş arasındaki erkeklerin yaklaşık üçte biri hâlâ ebeveyniyle yaşıyor.

Tutumlar: British Social Attitudes

NatCen'in uzun yıllardır yinelenen anketi British Social Attitudes, tutumun nasıl değiştiğini gösteriyor. 40. rapor, 2022 anketine dayanıyor ve Britanya'yı kapsıyor. Soru: “Bir çiftin evlenme niyeti olmadan birlikte yaşaması sorun değil.” Katılanlar 1994'te %64, 2022'de %81. Artışın büyük bölümü 2012 ile 2022 arasında gerçekleşmiş. İkinci soru: “Çocuk sahibi olmak isteyenler evlenmeli.” Katılım 1989'da %70 iken 2022'de %24'e inmiş; katılmayanlar %45.

Rapor bir çekince de ekliyor: çocuk konusu gündeme geldiğinde toplum daha bölünmüş. Birlikte yaşamaya on kişiden sekizi (%81) onay verirken, tek ebeveynin çocuğu iki ebeveyn kadar iyi büyütebileceğini söyleyenler yalnızca %50. Yani tutumlar bir yönde, ama her konuda aynı hızla değişmiyor.

Kanun ne diyor

Anket tutumu ölçüyor, kanun ise hakları belirliyor; ikisi İngiltere'de her zaman örtüşmüyor. GOV.UK evlenenlerin ve sivil birliktelik kuranların bazı hak ve yükümlülüklere sahip olduğunu yazıyor: vergi avantajları, çocuklar üzerinde ebeveynlik hakları ve eş vasiyetsiz ölürse mirasçı olmak. Aynı sayfa, bunların birlikte yaşayıp evlenmeyenlere uygulanmadığını da söylüyor ve şu cümleyi ekliyor: İngiltere ve Galler'de “common law marriage” yoktur, uzun süre birlikte yaşanmış ya da çocuk sahibi olunmuş olsa bile. Yani “common law marriage” ifadesi İngiltere ve Galler'de hukuki bir statü kurmuyor.

Evlenmek istersen ilk sayfa koşulları şöyle sıralıyor: 18 yaş ve üzeri olmak, evli ya da sivil birlikteliği olmamak ve yakın akraba olmamak. İskoçya, Kuzey İrlanda ve yurt dışı için kurallar farklı. Eşlerden biri Birleşik Krallık ya da İrlanda dışından geliyorsa İngiltere'de evlenmek için vize gerekebiliyor. Tören sayfası iki yol sayıyor: kayıtlı bir dinî yapıda, yetkili bir kişinin huzurunda yapılan dinî tören ya da kayıt dairesinde veya yerel yönetimin onayladığı bir mekânda, en az iki tanıkla yapılan sivil tören. Sivil törende dinî içerik bulunamıyor; dinî bir takdis sonradan alınabiliyor. Dinî törenin Türkiye'deki hukuki sonuçları ayrı bir sayfada anlatılıyor; iki ülkenin düzeni bu noktada farklı olabilir, bu sayfa hukuki görüş vermiyor.

Evlenme yaşı: aynı kelime, başka ölçü

ONS'nin 2023 evlilik bülteni, İngiltere ve Galler'de farklı cinsiyetten evliliklerde medyan yaşı erkeklerde 34,8, kadınlarda 33,0 olarak veriyor. Bu rakam tüm evlenenleri kapsıyor ve bir medyan; Türkiye için TÜİK'in verdiği 28,5 ve 26,0 ise ilk kez evlenenlerin ortalaması. ONS ayrıca “ilk evlilik”i, eşlerden en az birinin daha önce hiç evlenmemiş ya da sivil birliktelik kurmamış olduğu evlilik diye tanımlıyor; yani bu kavramın tanımı da kurumdan kuruma değişiyor. İki rakamı birbirinden çıkarmak yerine, her birinin neyi saydığına bakmak gerekiyor. Ülkeler arası karşılaştırma Avrupa'da evlenme yaşı sayfasında.

Sık sorulan sorular

“Seeing someone” ne anlama geliyor?
Oxford Learner's Dictionaries “see somebody”yi “biriyle vakit geçirmek” diye tanımlıyor ve örnek olarak “Are you seeing anyone?” sorusunu, yani romantik bir ilişkisi olup olmadığını soruyor. Kalıp bir ilişkinin ciddiyetini ya da özel olup olmadığını söylemiyor; onu iki kişi birbirine anlatıyor.
İngiltere'de birlikte yaşamak yaygın mı?
ONS'ye göre 2025'te Birleşik Krallık'taki ailelerin %17,6'sı, yani yaklaşık 3,5 milyon aile, evli olmayan birlikte yaşayan çiftlerden oluşuyordu. Britanya'da 2022'de katılımcıların %81'i, evlenme niyeti olmadan birlikte yaşamanın sorun olmadığını söyledi (British Social Attitudes).
İngiltere'de evlenmek için ne gerekiyor?
GOV.UK'e göre İngiltere ve Galler'de 18 yaş ve üzeri olmak, evli ya da sivil birlikteliği olmamak ve yakın akraba olmamak gerekiyor; ayrıca yerel kayıt dairesine bildirim verilip tören 12 ay içinde yapılıyor. İskoçya ve Kuzey İrlanda'da kurallar farklı. Bu sayfa hukuki görüş vermiyor.
Uzun süre birlikte yaşamak evlilik sayılır mı?
İngiltere ve Galler'de hayır. GOV.UK, “common law marriage”in bu ülkelerde bulunmadığını ve uzun süre birlikte yaşamanın ya da çocuk sahibi olmanın bunu değiştirmediğini yazıyor. Evlilik ve sivil birlikteliğin getirdiği hakların evli olmadan birlikte yaşayanlara uygulanmadığını da ekliyor.

Kaynaklar

  1. Oxford Learner's Dictionaries: see (fiil, 1. anlam grubu) “See somebody” kalıbının geçişli fiil olarak, çoğunlukla sürekli zamanda, “biriyle vakit geçirmek” diye tanımlanması ve örnek cümlenin “Are you seeing anyone (= having a romantic relationship with anyone)?” olması.
  2. ONS, Families and households in the UK: 2025 (17 Nisan 2026) 2025'te Birleşik Krallık'ta ailelerin %65,3'ünün evli çift (2015: %66,6), %17,6'sının evli olmayan birlikte yaşayan çift (3,5 milyon; 2015: %17,0, değişimin istatistiksel olarak anlamlı olmaması), %16,0'ının tek ebeveyn, yaklaşık %1,1'inin sivil birliktelik (civil partnership) çifti olması; “aile” tanımının aynı adreste yaşayan çifti kapsaması. Farklı cinsiyetten çiftlerin İngiltere ve Galler'de 31 Aralık 2019'dan beri sivil birliktelik kurabilmesi; sivil birliktelik ailelerinin 2015'te yaklaşık 48 binden 2025'te yaklaşık 216 bine çıkması.
  3. ONS, Families and households in the UK: 2023 (8 Mayıs 2024) 2013 ile 2023 arasında farklı cinsiyetten evli olmayan çift ailelerinin payının %15'ten %17'ye çıkması ve bu artışın aile sayısındaki toplam artışın %42'sini oluşturması.
  4. NatCen, British Social Attitudes 40: A liberalisation in attitudes? (Eylül 2023) Britanya'da 2022 anketinde katılımcıların %81'inin evlenme niyeti olmadan birlikte yaşamanın sorun olmadığını söylemesi (1994: %64); “çocuk isteyenler evlenmeli” görüşüne katılımın 1989'da %70'ten 2022'de %24'e inmesi ve %45'in katılmaması.
  5. GOV.UK, Marriages and civil partnerships in England and Wales: Check if you can get married İngiltere ve Galler'de evlenmek ya da sivil birliktelik kurmak için 18 yaş ve üzeri, evli olmamak ve yakın akraba olmamak koşulları; İskoçya, Kuzey İrlanda ve yurt dışı için farklı kurallar olması; AB ve İrlanda dışından gelenlerin İngiltere'de evlenmek için vize gerekebilmesi.
  6. GOV.UK, Your legal rights and responsibilities Evlilik ya da sivil birlikteliğin vergi avantajları, ebeveynlik hakları ve vasiyetsiz ölümde mirasçılık gibi haklar doğurması; bu hakların evli olmadan birlikte yaşayanlara uygulanmaması ve İngiltere ile Galler'de “common law marriage”in bulunmaması.
  7. GOV.UK, Plan your ceremony Evlenirken dinî ya da sivil tören arasında seçim yapılabilmesi; dinî törenin kayıtlı bir dinî yapıda, yetkili bir kişinin huzurunda yapılabilmesi; sivil törenin kayıt dairesinde ya da yerel yönetimin onayladığı bir mekânda, en az iki tanıkla yapılması ve sivil törenin dinî içerik taşıyamaması; tören yeri bilgisinin bildirimde yer alması ve törenin bildirimden sonra 12 ay içinde yapılması.
  8. ONS, Marriages and civil partnerships in England and Wales: 2023 (18 Kasım 2025) 2023'te İngiltere ve Galler'de farklı cinsiyetten evliliklerde medyan yaşın erkeklerde 34,8 ve kadınlarda 33,0 olması; “ilk evlilik”in, en az bir eşin daha önce hiç evlenmemiş ya da sivil birliktelik kurmamış olduğu evlilik diye tanımlanması.