Datingtermen uitgelegd: van ghosting tot situationship

Situationship betekenis: scharrel, prela of iets anders

Een situationship is een liefdesrelatie zonder label. Wat het woordenboek zegt en hoe het verschilt van een scharrel, een prela en een knipperlichtrelatie.

The Mocha team5 min leestijd

Een situationship is een liefdesrelatie die de twee betrokkenen (nog) geen vaste relatie noemen en eerder als een tijdelijke situatie zien. Zo staat het in het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW), dat het kortweg samenvat als een relatie zonder relatielabel. Het Cambridge Dictionary legt de grens net iets anders: twee mensen die zichzelf nog geen stel vinden, maar wel meer hebben dan een vriendschap. Het Nederlands had daar al woorden voor, zoals scharrel, kwarrel en prela, maar geen van die woorden zegt precies hetzelfde.

Wat het woord wel en niet zegt

De twee definities leggen de nadruk op een andere plek. Het ANW legt de nadruk op het label: de omgang wordt niet benoemd. Cambridge legt de nadruk op wat er ontbreekt aan beide kanten: geen stel, maar ook niet alleen vrienden.

Wat in geen van beide definities staat, is dat een situationship oppervlakkig of kort is. Daarin verschilt het van scharrel, zoals de tabel hieronder laat zien. Een van de voorbeeldzinnen die het ANW geeft, uit een artikel op veto.be uit 2017, beschrijft het scherp: je gaat samen op dates, ontmoet elkaars vrienden, vertelt je intiemste geheimen, en toch noem je het geen relatie. In dat citaat valt ook de afkorting DTR, define the relationship: het gesprek waarin je het label eindelijk vastlegt.

Het woord is jong in het Nederlands. Het ANW geeft 2017 als vroegste datering.

De Nederlandse woorden die er al waren

Het Instituut voor de Nederlandse Taal beschrijft in het ANW en in het Woordenboek van Nieuwe Woorden (WNW) een hele familie van woorden voor dit soort tussenstadia. Ze verschillen op twee punten: hoe serieus het is, en of er een label is of was.

WoordWat het woordenboek zegtSerieus?Label?
scharreleen scharrelaar gaat een vluchtige en oppervlakkige liefdesrelatie aan (ANW)neenee
kwarreleen scharrel voor wie je net iets meer gevoel hebt, een kwaliteitsscharrel (ANW, sinds 2013)een beetjenee
prelatwee mensen die serieus met elkaar daten maar het nog geen relatie noemen (WNW, sinds 2011)janog niet
situationshipeen liefdesrelatie die (nog) niet als vaste relatie wordt benoemd (ANW, sinds 2017)kan allebeinee
knipperlichtrelatieeen liefdesrelatie die steeds aan en uit is (ANW)jaaf en toe

Uit die tabel volgt het verschil dat de vraag "situationship betekenis" meestal bedoelt.

Een scharrel is licht, een situationship hoeft dat niet te zijn. Het ANW definieert scharrelaar als iemand die een vluchtige en oppervlakkige liefdesrelatie aangaat. Kwarrel is er zelfs om het verschil met een gewone scharrel aan te geven: daar zit iets meer gevoel in. Een situationship kan al die gradaties hebben. Wat het woord beschrijft is niet de diepte, maar het ontbrekende label.

Een prela gaat ergens heen. Het Woordenboek van Nieuwe Woorden noemt het een prerelatie: serieus daten, met een relatie in het verschiet. Een situationship heeft die richting niet per se. Het ANW zegt juist dat het meer als een tijdelijke situatie wordt gezien.

Een knipperlichtrelatie had het label wel. Daar is er een relatie, die steeds weer uitgaat en aangaat. Het ANW geeft ook stoplichtrelatie als ander woord ervoor. Bij een situationship is het label er nooit geweest.

Waarom een Engels woord, als er Nederlandse zijn

Dat is geen vraag die een woordenboek beantwoordt, maar de woordenboeken geven wel een aanwijzing. Kwarrel is volgens het ANW een persoonsnaam: je hebt een kwarrel, zoals je een scharrel hebt. Situationship is er een woord voor de verhouding zelf: je zit in een situationship. Wie wil zeggen dat het probleem niet de ander is maar de onduidelijke toestand ertussen, heeft aan het Nederlandse rijtje weinig. Alleen prela benoemt ook de verhouding, maar dat woord veronderstelt dat jullie allebei de kant van een relatie op willen.

Hoe lang mag het duren?

Onderzoek naar de duur van een situationship hebben we niet gevonden. Wat er wel is, is advies, en het ANW neemt daar zelf een voorbeeld van op. Het Laatste Nieuws schreef in juli 2022 dat datingsites en damesbladen drie maanden naar voren schuiven als een mooi moment om het te benoemen. Eerder dan een maand heet daar "puberaal enthousiast", veel later dan een half jaar zou onrust geven. De krant zet er zelf bij dat het advies voor twintigers bedoeld is, en noemt een situationship in dezelfde zin "los geflodder zonder veel engagement". Het is dus een vuistregel van datingsites en tijdschriften, geen gemeten grens. Bruikbaar is hij wel als moment om de vraag te stellen.

Hoe je het duidelijk maakt

Zolang niemand de vraag stelt, verandert er aan een situationship niets: het ontbrekende label is precies wat het woord beschrijft. Die vraag hoeft geen groot gesprek te zijn, maar hij werkt beter als hij concreet is. "Wat zijn wij?" is moeilijk te beantwoorden. Deze vragen zijn makkelijker:

  • Daten we allebei nog met anderen?
  • Stel ik je voor als iemand met wie ik date, of als vriend?
  • Wil jij dat dit over drie maanden iets anders is dan nu?

Elk antwoord vertelt je iets, ook een ontwijkend antwoord. Wie op de tweede vraag geen antwoord wil geven, geeft er een.

Let op het verschil met breadcrumbing. Bij een situationship ontbreekt het label, maar is de aandacht er wel. Krijg je alleen af en toe een berichtje, net genoeg om je niet te laten gaan, dan is het geen situationship maar iets wat het ANW apart beschrijft. Daarover gaat de pagina over breadcrumbing.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een scharrel en een situationship?
Een scharrel is vooral licht: het ANW omschrijft een scharrelaar als iemand die een vluchtige en oppervlakkige liefdesrelatie aangaat. Een situationship hoeft niet licht te zijn. Wat het woord beschrijft is het ontbreken van een label, ook als er gevoelens zijn, je elkaars vrienden kent en het al maanden duurt.
Hoe lang duurt een situationship?
Daar bestaat geen gemeten antwoord op. Het enige getal dat in de buurt komt is advies, geen onderzoek: Het Laatste Nieuws schreef in 2022, in een passage die het ANW als voorbeeldzin opneemt, dat datingsites en damesbladen drie maanden noemen als een goed moment om duidelijkheid te krijgen.
Hoe maak je het duidelijk?
Door de vraag te stellen die het woord vermijdt: wat zijn wij? Maak hem concreet: daten jullie nog met anderen, en stel je de ander voor aan je vrienden? Een concrete vraag krijgt een concreter antwoord dan de vraag of de ander het serieus bedoelt.
Is het de situationship of het situationship?
Het ANW ziet allebei in gebruik en geeft als lidwoord de of het. De Woordenlijst Nederlandse Taal, de officiële spellinglijst, vermeldt alleen de. Met de situationship zit je dus altijd goed.

Bronnen

  1. Algemeen Nederlands Woordenboek (INT), lemma situationship Geraadpleegd 07-10-2026. Liefdesrelatie die de betrokkenen (nog) niet als vaste relatie benoemen maar meer als tijdelijke situatie zien; relatie zonder relatielabel. Leenwoord uit het Engels, vroegste datering 2017. Voorbeeldzinnen uit onder meer Het Laatste Nieuws (2022) en veto.be (2017).
  2. Cambridge Dictionary, entry situationship Geraadpleegd 07-10-2026. A romantic relationship between two people who do not yet consider themselves a couple but who have more than a friendship.
  3. Algemeen Nederlands Woordenboek (INT), lemma scharrelaar Geraadpleegd 07-10-2026. Betekenis 2.0: iemand die een vluchtige en oppervlakkige liefdesrelatie probeert aan te gaan of aangaat en die soms onderhoudt; versierder.
  4. Algemeen Nederlands Woordenboek (INT), lemma kwarrel Geraadpleegd 07-10-2026. Informeel neologisme: scharrel voor wie je net iets meer gevoel hebt dan voor een gewone scharrel; kwaliteitsscharrel. Vroegste datering 2013.
  5. Woordenboek van Nieuwe Woorden (INT), lemma prela Geraadpleegd 07-10-2026. Fase waarin twee mensen serieus met elkaar daten maar hun omgang nog geen relatie noemen; prerelatie. Vroegste datering 2011.
  6. Algemeen Nederlands Woordenboek (INT), lemma knipperlichtrelatie Geraadpleegd 07-10-2026. Liefdesrelatie waarin het tussen de partners steeds aan en uit is; ook stoplichtrelatie.