Ciddi ilişkide ve evlenmeden önce sorulacak sorular
Ciddi ilişkide ve evlenmeden önce sorulacak sorular: mal rejimi ve sağlık raporu için Medeni Kanun, TÜİK verisi, iki ülkeli çiftlere ek sorular.
Ciddi ilişkide sorulacak sorular, özellikle evlenmeden önce, altı başlıkta toplanıyor: para ve borçlar, aileler, çocuk, iş ile yaşanacak yer, inanç ve gündelik yaşam, sağlık ile geçmiş. Hepsinin ortak noktası, henüz verilmemiş bir kararla ilgili olmaları. Evlendikten sonra aynı sorular bir tartışmanın içinden gelir; evlenmeden önce ise bir plan konuşmasıdır. Aşağıda her başlık için sorular, bazı başlıklarda da Türk Medeni Kanunu'nun ve TÜİK'in o konuda söylediği var. Sayfa genel bilgidir, hukuki ya da dinî tavsiye değildir.
Neden bu altı başlık
TÜİK'in Türkiye Aile Yapısı Araştırması 2021'inde eşiyle sorun yaşadığını söyleyen evli kişilere, seçilmiş konularda ne sıklıkla sorun yaşadıkları sorulmuş. “Sıklıkla ya da her zaman” cevabının en yüksek olduğu konular harcamalar (%5,6), ailece birlikte vakit geçirmeme (%5,5), gelirin yeterli olmaması (%4,9), ev sorumlulukları (%3,7) ve sigara alışkanlığı (%3,6). Oranlar küçük, çünkü yalnızca “sıklıkla ya da her zaman” diyenler sayılıyor; asıl bilgi sıralamada. Para ve birlikte geçirilen zaman listenin başında.
Paranın nasıl konuşulduğu da önemli. Dew, Britt ve Huston'ın 2012 tarihli çalışması 4.574 çiftin boylamsal verisini kullandı. Finansal anlaşmazlıklar modele eklendiğinde, çiftin finansal iyi durumu boşanmayla ilişkili çıkmadı; hem kadınların hem erkeklerin bildirdiği finansal anlaşmazlıklar, boşanmayı öngören anlaşmazlık türleri arasında en güçlüsüydü. Bu bağlantı da çatışma biçimi ve evlilik memnuniyeti üzerinden işliyordu. Veri National Survey of Families and Households'tan, yani Türkiye verisi değil; aynı sonucu Türkiye için iddia etmiyoruz. Ama sorulacak şeyin “ne kadar kazanıyorsun”dan çok “paraya birlikte nasıl karar veririz” olduğunu düşündürüyor.
Para ve borçlar
- “Maaşlarımız tek hesapta mı toplansın, ayrı mı kalsın, yoksa ortak bir hesap artı kendi hesaplarımız mı olsun?”
- “İkimizin de birbirimize sormadan harcayabileceği bir tutar olsun mu? Kaç lira olsun?”
- “Şu an kredi, taksit ya da borcun var mı? Evlenmeden önce bilmem gereken bir şey var mı?”
- “Birine kefil olmak ya da borç vermek gerekirse, karar vermeden önce birbirimize söyler miyiz?”
- “Ailene düzenli bir maddi destek veriyor musun, vermeyi düşünüyor musun?”
- “Mal rejimini evlenmeden önce konuşmak ister misin?”
Son sorunun hukuki bir karşılığı var. Türk Medeni Kanunu'nun mevzuat.gov.tr'deki güncel metnine göre (8 Ekim 2026'da okundu) “Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır” (madde 202); eşler mal rejimi sözleşmesiyle kanundaki diğer rejimlerden birini seçebilir. Madde 203: “Mal rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra yapılabilir.” Madde 205'e göre sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılıyor; taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi rejimi seçtiklerini yazılı olarak da bildirebiliyor. Madde 186 ise eşlerin birliğin giderlerine “güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile” katıldığını söylüyor. Hangi rejimin size uygun olduğunu bir avukat ya da noter söyleyebilir; burada yalnızca konunun masaya konabileceğini gösteriyoruz.
TÜİK'in 2021 araştırmasında “evlilik sözleşmesi” oranı %1,4 çıkıyor. Ancak bülten bunu kız isteme, nişan ve çeyiz serme gibi evlenirken yapılan törenlerle aynı listede veriyor ve terimi tanımlamıyor; kanundaki mal rejimi sözleşmesini mi kastettiği bültenden anlaşılmıyor. Bu yüzden bu oranı mal rejimi sözleşmesi yapanların oranı olarak okumamak gerekir.
Aile desteği sorusunun da Türkiye'ye özgü bir arka planı var. Aynı araştırmada bireylerin %66,9'u, çocuğun bir işi olduğunda anne ve babasına maddi katkı sağlaması gerektiğini düşünüyor. Bu soru, aileden gelen beklentiyle iki kişinin gerçek bütçesini evlenmeden önce yan yana koymanın yolu.
Aileler
- “Evlendikten sonra ailenle hangi sıklıkta görüşmek istersin: her hafta mı, bayramlarda mı?”
- “Anne babanın bakıma ihtiyacı olduğu bir gün gelirse ne yapmayı düşünüyorsun? Bu bizim evimize nasıl yansır?”
- “Ailen bir konuda benden farklı düşünürse, son sözü kim söyler?”
- “Aynı mahallede, aynı apartmanda ya da aynı evde oturmayı hiç düşündün mü?”
- “Aramızda konuştuğumuz bir şeyi (borç, sağlık, bir tartışma) ailene anlatır mısın, yoksa bizde mi kalır?”
Aynı araştırmada bireylerin %83,1'i çocukların anne babaya yaşlılıklarında bakması gerektiğini düşünüyor; ikinci sorunun neden yalnızca bir kişinin değil iki kişinin sorusu olduğu buradan anlaşılıyor. Müstakbel damada ya da gelin adayına sorulacak sorular da büyük ölçüde bunlar; görücü usulüyle tanışıyorsan ilk görüşmenin daha hafif soruları için görücü usulü sayfasına bak.
Çocuk, iş ve yaşanacak yer
Medeni Kanun'un 185. maddesine göre eşler “çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler”. 186. madde ise “Eşler oturacakları konutu birlikte seçerler” ve “Birliği eşler beraberce yönetirler” diyor. Yani kanun da bu başlıkları iki kişinin ortak kararı sayıyor.
- “Çocuk senin için olmazsa olmaz mı? Olursa ilkini ne zaman düşünürsün?”
- “Çocuk olmazsa ya da gecikirse ne yaparız? Tedavi, evlat edinme ya da çocuksuz bir hayat arasında senin ilk tepkin ne?”
- “Çocuk küçükken kim işe ara verir ya da çalışma saatini azaltır?”
- “Başka bir şehirden iş teklifi gelirse, hangimizin işi öncelikli sayılır?”
- “Evlendikten sonra çalışmaya devam etmek senin için ne ifade ediyor?”
Son soru için TÜİK'in 2021 verisi iki ayrı fikrin yan yana var olduğunu gösteriyor: bireylerin %82,6'sı kadının çalışmasının ve sosyal hayata katkı sağlamasının değerli olduğunu, %35,8'i ise kadının asli görevinin çocuk bakımı ve ev işleri olduğunu düşünüyor. Karşındaki kişinin hangisine yakın olduğunu varsaymak yerine sormak bu yüzden önemli.
Aynı sorular iki ülke arasında
TÜİK'in 2025 bültenine göre o yıl Türkiye'de evlenen damatların %1,0'ı (5.347 kişi), gelinlerin ise %5,2'si (28.646 kişi) yabancı uyrukluydu. Farklı ülkelerden iki kişi için yukarıdaki listeye üç soru daha ekleniyor:
- “Hangi ülkede yaşayacağız? Bu, ikimizden birinin oturma izni ya da vatandaşlık süreci demek mi?”
- “Evde hangi dili konuşacağız, çocuklarla hangi dilde konuşacağız?”
- “İki ailenin bayramlarını, tatillerini ve ziyaretlerini nasıl böleceğiz?”
Yabancı biriyle evlenmenin yasal koşulları için yabancı ile evlenme şartları sayfasına bak.
İnanç ve gündelik yaşam
Bu başlıkta bir hüküm vermiyoruz; yalnızca karşılıklı sorulabilecek soruları veriyoruz. Dinî konulardaki sorular için yaşadığın yerdeki müftülük gibi bir din görevlisine danışmak doğru adres.
- “Dinî yaşamın günlük hayatta ne kadar yer tutuyor? Evde nasıl görünmesini istersin?”
- “Alkol, domuz eti, helal gıda gibi konularda evin kuralı ne olsun?”
- “Çocuğa dinî ya da kültürel eğitim verilecekse kim, ne zaman, nasıl?”
- “Evlilik töreninde sadece resmî nikâh mı, dinî tören de mi olsun?”
- “Birimiz ötekinin inancından ya da inançsızlığından rahatsız olursa ne yaparız?”
Dördüncü sorunun hukuki bir sırası var. Medeni Kanun'un 143. maddesi “Aile cüzdanı gösterilmeden evlenmenin dinî töreni yapılamaz” diyor ve “Evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir” diye ekliyor. Resmî nikâh ile dinî törenin farkı için resmî nikâh ve imam nikâhı farkı sayfasına bak.
Sağlık ve geçmiş
Medeni Kanun'un 136. maddesi, evlenmek isteyenlerin her birinin nüfus cüzdanını ve nüfus kayıt örneğini, önceki evliliği sona ermişse buna ilişkin belgeyi ve “evlenmeye engel hastalığının bulunmadığını gösteren sağlık raporunu” evlendirme memurluğuna vermesini istiyor. Bu rapor tıbbi bir değerlendirme; aşağıdaki soruların yerine geçmez.
- “Daha önce evlilik, nişan ya da çocuk gibi bir geçmişin var mı?”
- “Süreğen bir sağlık durumun ya da kullandığın ilaç var mı? Ailede dikkat edilmesi gereken bir hastalık var mı?”
- “Destek aldığın ya da almak istediğin bir konu var mı?”
Kanunun bu başlıkta söylediği bir şey daha var: 149. ve 150. maddeler, bazı yanılma ve aldatma hâllerinde eşlerden birinin evlenmenin iptalini dava edebileceğini sayıyor; örneklerden biri, “davacının veya altsoyunun sağlığı için ağır tehlike oluşturan bir hastalık” kendisinden gizlenmişse. 152. maddeye göre bu hak, iptal sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşüyor. Hangi olayda uygulanacağına mahkeme karar verir; somut bir durumda bir avukata danışmak gerekir. Bizim çıkardığımız genel sonuç şu: önemli bir sağlık bilgisini evlenmeden önce paylaşmak, sonradan hem ilişkiyi hem hukuku ilgilendirebilecek bir sorunu baştan kapatıyor.
Bu soruları konuşmak işe yarar mı
Fawcett, Hawkins, Blanchard ve Carroll'un 2010 tarihli meta-analizi, evlilik öncesi eğitim programlarına ilişkin 47 çalışmayı kodladı. Yayımlanmamış çalışmalar da dahil edildiğinde programların ilişki kalitesini ya da memnuniyetini artırmadığı, ama çiftler arası iletişimi iyileştirdiği görüldü. Yazarlar sonuçları karışık ve mütevazı buluyor; çiftleri balayı döneminin ötesinde izleyen çalışmaların az olduğunu da not ediyorlar. Bir soru listesi bir eğitim programı değil, ama bu sonuç beklentiyi doğru koymaya yarar: konuşmak evliliği garanti etmez, konuşma biçimini geliştirebilir. Bu sayfadaki soruları bir kerede değil, birkaç akşama yayarak sormak ve cevapların yanına “bu konuyu ne zaman tekrar konuşalım” notu düşmek işinizi kolaylaştırır.
Birlikte hazırlanacak kısa bir kontrol listesi:
- Para: ortak hesap, harcama sınırı ve mal rejimi hakkında aynı cümleyi kurabiliyor muyuz?
- Aileler: ziyaret sıklığı ve yaşlı ebeveyn bakımı için bir fikrimiz var mı?
- Çocuk: isteyip istemediğimiz, zamanı ve kimin ara vereceği konuşuldu mu?
- Yaşanacak yer: hangi şehir ya da ülke ve neden?
- İnanç: tören, gıda, çocuğun eğitimi ve farklılıklara nasıl bakacağımız konuşuldu mu?
- Sağlık ve geçmiş: birbirimizin bilmesi gereken şeyleri söyledik mi?
“Hayır” ya da “bilmiyorum” cevapları da cevap. Önemli olan, ikinizin de cevabı aynı cümleyle tekrar edebilmesi.
Sık sorulan sorular
Evlenmeden önce hangi sorular sorulmalı?
Ciddi ilişkide konuşulması gereken konular neler?
Nişanlıya sorulacak önemli sorular neler?
Evlilik öncesi eğitim ya da danışmanlık işe yarar mı?
Kaynaklar
- Türk Medeni Kanunu, 4721 sayılı Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi, PDF) 8 Ekim 2026'da güncel PDF olarak okundu. Madde 136 (evlenme başvurusunda belgeler ve sağlık raporu), 143 (aile cüzdanı ve dinî tören), 149 ve 150 (yanılma ve aldatma nedeniyle iptal), 152 (hak düşürücü süre), 185 ve 186 (çocuklar, konut, birliğin yönetimi, giderler), 202, 203 ve 205 (mal rejimi).
- TÜİK, Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021 (bülten no. 45813) 8 Ekim 2026'da okundu. Eşler arasında sıklıkla ya da her zaman sorun yaşanan seçilmiş konular (harcamalar %5,6, ailece birlikte vakit geçirmeme %5,5, yetersiz gelir %4,9, ev sorumlulukları %3,7, sigara %3,6); evlenirken yapılan törenler listesinde, tanımı verilmeden, evlilik sözleşmesi oranı %1,4; anne babaya maddi katkı (%66,9) ve yaşlılıkta bakım (%83,1) algıları; kadının çalışmasına ilişkin algılar (%82,6 ve %35,8).
- TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 (bülten no. 58165) 8 Ekim 2026'da okundu. Yabancı damatların sayısı 5.347 (toplam damatların %1,0'ı), yabancı gelinlerin sayısı 28.646 (toplam gelinlerin %5,2'si).
- Dew, Britt ve Huston (2012), Examining the relationship between financial issues and divorce, Family Relations 61(4) Özet 8 Ekim 2026'da okundu; tam metin okunmadı. National Survey of Families and Households boylamsal verisi, 4.574 çift; finansal anlaşmazlıklar boşanmayı öngören en güçlü anlaşmazlık türü, finansal anlaşmazlıklar modeldeyken finansal iyi durum boşanmayla ilişkili değil, bağlantıya çatışma biçimi ve evlilik memnuniyeti tam aracılık ediyor.
- Fawcett, Hawkins, Blanchard ve Carroll (2010), Do premarital education programs really work? A meta-analytic study, Family Relations 59(3) Özet 8 Ekim 2026'da okundu; tam metin okunmadı. 47 çalışma; yayımlanmamışlar dahil edildiğinde ilişki kalitesinde ya da memnuniyetinde artış görülmemesi, iletişimde iyileşme, sonuçların karışık ve mütevazı bulunması.