Türkiye'de şehir şehir yeni insanlarla tanışmak

Gaziantep'te tanışma: ortanca yaşı 27,5 olan şehir

Gaziantep'te tanışmak: TÜİK'e göre şehrin yaş yapısı, hane büyüklüğü ve göç nedenleri; UNESCO gastronomi şehrinde yemekle kurulan ilk buluşma.

The Mocha team6 dk okuma

Gaziantep'te tanışmayı ilginç yapan ilk şey şehrin yaşı: TÜİK'in 2025 verisine göre ortanca yaş 27,5. Aynı tabloda Türkiye ortalaması 34,9, bu bölümdeki altı büyük şehrin değerleri ise 35,0 ile 39,5 arasında. 20 ile 34 yaş arasındakiler nüfusun yüzde 23,4'ünü oluşturuyor. İkinci şey, yemek: UNESCO Gaziantep'i 2015'ten beri Yaratıcı Şehirler Ağı'nın gastronomi üyesi olarak kaydediyor. İlk buluşma için yemek burada klişe değil, şehrin kendi ortak dili. Yine de ilk buluşmayı tam bir sofra yerine, ayrılması da kolay bir yürüyüşle başlatmak daha rahat.

Genç bir il, kalabalık haneler

Gaziantep sütunu TÜİK'in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 ve Evlenme ve Boşanma İstatistikleri 2025 tablolarından hesaplandı; karşılaştırma için Türkiye ortalamasını ve bölümdeki altı büyük şehrin en düşük ile en yüksek değerini yanına koyduk.

GöstergeGaziantepTürkiyeAltı büyük şehir
Nüfus2.222.41586.092.168
Ortanca yaş27,534,935,0 ile 39,5
Ortalama hane büyüklüğü3,673,082,56 ile 3,09
20 ile 34 yaş payı%23,4%22,3%20,6 ile %24,2
Hiç evlenmemiş (15 yaş üstü)%30,1%29,0%25,6 ile %32,4
Boşanmış (15 yaş üstü)%3,7%5,2%5,2 ile %8,4
İlk evlenme yaşı, kadın24,126,026,1 ile 27,2
İlk evlenme yaşı, erkek26,928,528,5 ile 29,4

Hiç evlenmemişlerin payı (yüzde 30,1; erkeklerde yüzde 33,7, kadınlarda yüzde 26,5) ortalamanın üstünde, ama bunu "burada herkes bekar" diye okumamak gerekiyor. Bölümün giriş sayfasında anlattığımız gibi, 15 yaş üstü nüfusun büyük kısmı evlenme çağının başındaysa oran doğal olarak yükselir; Gaziantep'in ortanca yaşı 27,5 olduğu için de böyle. Kadınlarda ilk evlenme yaşı 24,1, Türkiye ortalamasının 1,9 yaş altında; illerin sıralamasını ilk evlenme yaşı sayfasında ayrıca verdik. Aynı bülten Gaziantep'i bir satırda daha anıyor: 2025'te bin kişi başına düşen evlenme sayısı, yani kaba evlenme hızı, binde 7,76 ile en yüksek olan il Gaziantep. Ortalama hane 3,67 kişi, altı büyük şehrin hiçbirinde 3,09'u aşmıyor. Bu rakam yalnızca hane başına düşen kişi sayısını gösteriyor; aile ilişkileri hakkında bir şey söylemiyor.

Yaşıtlar arasında denge

Ortanca yaşın 27,5 olması, il nüfusunun yarısının bu yaşın altında olduğu anlamına geliyor. 20 ile 34 yaş arasındaki 519.262 kişinin 260.363'ü kadın, 258.899'u erkek; TÜİK'in tek yaş tablosundan hesaplanan bu grupta cinsiyet dağılımı neredeyse eşit. Yani yaşıtlarını bulmak için çok uzağa gitmen gerekmiyor; mesele sayıdan çok, buluşmayı ikiniz için de kolay bir yerde kurmak.

İki merkezli şehir

TÜİK'in bülteni Gaziantep'in iki ilçesini ayrıca anıyor: Şahinbey 957.792, Şehitkamil 905.880 kişiyle Türkiye'nin en kalabalık ilçeleri arasında. İkisi birlikte yaklaşık 1,86 milyon kişi, ilin 2.222.415 kişilik nüfusunun yaklaşık yüzde 84'ü. Pratik sonuç: "Gaziantep'te buluşalım" demek yeterince belirli değil. İlk buluşmayı ikinizin de rahat ulaşacağı bir noktada, adresi baştan yazarak kurmak iş görüyor.

Göç tablosu: dönenler ve gelenler

İç Göç İstatistikleri 2025 bültenine göre Gaziantep aynı yıl başka illerden 54.507 kişi aldı, 47.385 kişi verdi; net göç 7.122 kişi, binde 3,2. Göç nedenlerinde dikkat çeken satır "aile yanına ya da memlekete geri dönüş": gelenlerin yüzde 7,2'si (3.899 kişi) bu nedenle taşındı, Türkiye ortalaması yüzde 3,5. Eğitimin payı ise yüzde 12,5, ortalamanın (yüzde 16,4) altında. Yani şehre yeni gelenler arasında öğrenciden çok, geri dönenler ve konut ya da yaşam koşulları için taşınanlar (yüzde 23,7) var.

Bu sayfadaki bütün TÜİK rakamları için bir not gerekiyor. TÜİK'in adrese dayalı nüfus sayımı, geçici koruma statüsüyle Türkiye'de bulunan Suriyelileri ve 90 günden kısa süreli izinle bulunanları kapsamıyor. Bu, hem yukarıdaki toplam nüfus için hem de geçerli izinle yaşayan 13.695 yabancı (il nüfusunun yüzde 0,62'si) için geçerli. Gaziantep'te yıllardır yaşayan Suriyeli komşular bu tablolarda görünmüyor; şehrin gündelik hayatını ve çok dilliliğini yalnızca bu rakamlarla okumak eksik kalır.

Yemek: UNESCO ne diyor

UNESCO'nun Yaratıcı Şehirler Ağı sayfası Gaziantep'in gastronomi üyeliğini 2015 olarak veriyor ve gastronominin şehirde şenlik, kültürler arası diyalog ve toplumsal bütünlükle birlikte anıldığını yazıyor. Aynı sayfa, öne çıkan etkinlikler olarak fıstığı merkeze alan bir kültür ve sanat festivalini ve şehrin İpek Yolu'ndan kalan mutfak çeşitliliğini paylaşan üç günlük bir festivali anıyor; güncel tarihleri için resmî duyurulara bakmak gerekiyor. Bu, yemeğin ilk buluşmada neden iyi bir ortak konu olduğunu açıklıyor: şehirde yaşayan biri anlatacak bir şey bulur, sen de dışarıdan geliyorsan soracak.

Pratik bir sıra öneriyoruz. Önce yürüyün, sonra oturun. Gün ışığında bir çarşıda yürürken sohbet doğal akar, ayrılmak da kolaydır. Yemeğe geçmeye ikiniz de hazırsanız, paylaşılan küçük tabaklar, her şeyi tek tek sipariş etmekten daha az gergin. Hesap konusunu önceden netleştirmek isterseniz bu sayfaya bakın.

Kale çevresi, hanlar ve bir müze

Bakırcılar Çarşısı. Kültür Portalı'na göre hanlar bölgesi içinde, şehir merkezinde yürüme mesafesinde ve Kültür Yolu Projesi kapsamında. Adı bakırcılardan gelse de birçok el sanatı esnafının üretim yaptığı bir çarşılar kompleksi; ahşap kaplamalı dükkânların 19. yüzyılda yapıldığı düşünülüyor ve sokakları taş döşeli. Çarşı Tarihi Kentler Birliği'nin Başarı Ödülü'nü almış, bakırcılık bugün de sürüyor.

Gümrük Han. Kültür Portalı'nın ayrı sayfasına göre Kale çevresindeki hanlardan biri; Vakıflar kayıtlarına göre 1873 ile 1878 arasında yolcu hanı olarak yaptırılmış. Restorasyonu 2011'de tamamlanmış ve el sanatlarının yaşatıldığı "Yaşayan Müze" olarak hizmet veriyor: gümüşçülük, kilimcilik, ebru ve cam üfleme gibi meslekler sayılıyor. Tek avlulu, iki katlı bir yapı; yağmurlu havada da bir seçenek.

Zeugma Mozaik Müzesi. Kültür Portalı müzeyi "dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olarak bilinmektedir" diye tarif ediyor; mozaikler toplam 2 bin 500 metrekarelik bir alan kaplıyor. Kültür Portalı'ndaki adrese göre müze Şehitkamil'de, Hacı Sani Konukoğlu Bulvarı'nda; Bakırcılar Çarşısı ise Şahinbey tarafında, Boyacı Mahallesi'nde. Yani iki merkez arasında bir yolculuk ve acele etmeden gezilmesi gereken bir müze; bu da onu ilk buluşmadan çok ikinci buluşmaya yakıştırıyor.

Gaziantep Kalesi. Kale 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar gördü ve ziyarete kapatıldı. Anadolu Ajansı'nın 3 Aralık 2025 tarihli haberine göre Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Mayıs 2023'te başlattığı restorasyon Ekim 2025'te tamamlandı; Gaziantep Rölöve ve Anıtlar İl Müdürü kalenin kısa süre içinde yeniden ziyaretçi ağırlayacağını söyledi. Ekim 2026 itibarıyla yeniden açıldığını resmî bir sayfada doğrulayamadık. Gitmeden önce kontrol edin; kapalıysa, çevresindeki çarşılar aynı yürüyüşü sunuyor.

Sık sorulan sorular

Gaziantep'te nerede tanışılır?
İlk buluşma için en kolay bölge, Kale çevresindeki hanlar bölgesi: Kültür Portalı'na göre Bakırcılar Çarşısı şehir merkezinde yürüme mesafesinde, Gümrük Han da Kale çevresindeki hanlardan biri. İkisi de kamuya açık ve tarifi kolay yerler. TÜİK'e göre 20 ile 34 yaş arasındakiler il nüfusunun yüzde 23,4'ü; yaşıtlarını bulmak için şehirden çıkman gerekmiyor.
Yemek üzerine ilk buluşma nasıl planlanır?
UNESCO Gaziantep'i 2015'ten beri gastronomi alanında Yaratıcı Şehirler Ağı üyesi olarak kaydediyor; yemek burada gerçek bir ortak konu. Ama ilk buluşmada tam bir yemek masasına oturmak, ayrılmayı zorlaştırabilir. Çarşıda yürüyüp küçük bir şey paylaşmak, iyi gidiyorsa sonra gerçek yemeğe geçmek daha rahat. Hesap konusunu önceden konuşmak için "ilk randevuda hesabı kim öder" sayfamıza bakabilirsin.
Gaziantep'te gençler nerede vakit geçiriyor?
Bunu ölçen resmî bir veri yok; TÜİK yalnızca kimin yaşadığını gösteriyor. Şahinbey ve Şehitkamil, 957.792 ve 905.880 kişiyle Türkiye'nin en kalabalık ilçeleri arasında; yani şehir iki büyük merkezden oluşuyor. İlk buluşmayı hangi tarafta yapacağınızı, ikinizin de rahat ulaşabileceği şekilde mesajlaşırken netleştirin.
Gaziantep Kalesi ilk buluşma için uygun mu?
Kale 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar gördü ve ziyarete kapatıldı. Anadolu Ajansı'nın 3 Aralık 2025 tarihli haberine göre restorasyon Ekim 2025'te tamamlandı ve il müdürü kalenin kısa süre içinde yeniden ziyaretçi ağırlayacağını söyledi. Ekim 2026 itibarıyla yeniden açıldığını resmî bir sayfada doğrulayamadık; gitmeden önce güncel durumunu kontrol et.

Kaynaklar

  1. TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025 (bülten 53899) Gaziantep nüfusu 2.222.415; ekli tablolardan ortanca yaş 27,5, ortalama hane büyüklüğü 3,67, 15 yaş üstünde hiç evlenmemiş %30,1 (kadınlarda %26,5, erkeklerde %33,7), evli %62,0, boşanmış %3,7, yabancı nüfus 13.695; tek yaş tablosundan 20 ile 34 yaş payı %23,4. Bülten metni: Şahinbey 957.792 ve Şehitkamil 905.880 kişiyle Türkiye'nin en kalabalık ilçeleri arasında. Açıklama notu: 90 günden kısa izinliler ve geçici koruma statüsüyle ülkede bulunan Suriyeliler nüfusa dahil değil.
  2. TÜİK, İç Göç İstatistikleri, 2025 (bülten 58139) Gaziantep'in aldığı göç 54.507, verdiği göç 47.385, net göç 7.122, net göç hızı binde 3,2; göç nedenine göre tabloda aile yanına ya da memlekete geri dönüş %7,2 (Türkiye %3,5), daha iyi konut ve yaşam koşulları %23,7 (Türkiye %20,6), eğitim %12,5 (Türkiye %16,4).
  3. TÜİK, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025 (bülten 58165) İllere göre ortalama ilk evlenme yaşı tablosu (olay yerine göre): Gaziantep'te erkeklerde 26,9, kadınlarda 24,1; Türkiye 28,5 ve 26,0. Bülten metni: kaba evlenme hızının en yüksek olduğu il binde 7,76 ile Gaziantep.
  4. UNESCO Creative Cities Network, Gaziantep Gaziantep'in 2015'ten beri ağın gastronomi alanında üye olması; gastronominin şenlik, kültürler arası diyalog ve toplumsal bütünlükle birlikte anılması; fıstık temalı kültür ve sanat festivali ile üç günlük "Shira" festivali (üyelik metni, tarih yok).
  5. Türkiye Kültür Portalı, Gaziantep Bakırcılar Çarşısı Çarşının hanlar bölgesi içinde ve Kültür Yolu Projesi kapsamında olması, birçok el sanatı esnafının üretim yaptığı bir çarşılar kompleksi olması, dükkânların 19. yüzyılda yapıldığının düşünülmesi, Tarihi Kentler Birliği'nin Başarı Ödülü, şehir merkezinde yürüme mesafesi, adresinin Boyacı Mahallesi, Şahinbey olması.
  6. Türkiye Kültür Portalı, Gaziantep Tarihi Gümrük Han (Yaşayan Müze) Hanın Kale çevresindeki hanlardan biri olması, Vakıflar kayıtlarına göre 1873 ile 1878 arasında yolcu hanı olarak yaptırılması, tek avlulu iki katlı yapısı, restorasyonunun 2011'de tamamlanması, el sanatlarının yaşatıldığı Yaşayan Müze olarak hizmet vermesi.
  7. Türkiye Kültür Portalı, Zeugma Mozaik Müzesi Müzenin Şehitkamil'de Hacı Sani Konukoğlu Bulvarı'nda olması, mozaiklerin toplam 2 bin 500 metrekarelik bir alan kaplaması, müzenin dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olarak bilinmesi, Zeugma Antik Kenti'nden çıkarılan eserler.
  8. Anadolu Ajansı, "Asrın felaketi"nde hasar gören Gaziantep Kalesi'nin restorasyonu tamamlandı (03.12.2025) Kalenin 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar görmesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın restorasyonu Mayıs 2023'te başlatması, çalışmaların Ekim 2025'te tamamlanması ve Gaziantep Rölöve ve Anıtlar İl Müdürü'nün kalenin kısa süre içinde yeniden ziyaretçi ağırlayacağını söylemesi.