Datingtips die op onderzoek steunen

Tweede date: moet je gaan als het niet echt klikte?

Een vlakke eerste date is zwak bewijs. Wat speeddatingonderzoek zegt over voorspellen wie je leuk vindt, drie beslisregels en vier voorbeeldberichten.

The Mocha team5 min leestijd

Een tweede date is het proberen waard als de eerste aardig was zonder vonk en je je niet onveilig of niet gerespecteerd voelde. Een vlakke eerste date is zwak bewijs, omdat onderzoek aan speeddaten liet zien dat zelfs meer dan honderd gegevens over iemands eigenschappen en wensen niet voorspelden wie een specifieke ander leuk zou vinden. Of er iets ontstaat tussen twee mensen, wordt pas zichtbaar als ze elkaar spreken. Het onderzoek toetste niet of een tweede date na een vlakke eerste vaker iets oplevert. Dat deel is onze redenering, en we geven hieronder aan waar die ophoudt.

Wat onderzoek aan speeddaten liet zien

Joel, Eastwick en Finkel onderzochten twee speeddatingstudies met alleenstaanden. Vooraf vulden de deelnemers meer dan honderd zelfrapportagematen in over eigenschappen en voorkeuren die in eerder onderzoek met partnerkeuze in verband waren gebracht. Daarna sprak iedereen vier minuten met elke deelnemer van het andere geslacht die op het evenement was. Met machine learning probeerden de onderzoekers vervolgens drie dingen te voorspellen:

  • hoeveel iemand over het algemeen anderen leuk vindt (de actorvariantie);
  • hoeveel iemand door anderen gemogen wordt (de partnervariantie);
  • hoeveel de ene persoon juist deze ene ander leuk vindt, boven wat de eerste twee al verklaren (de relatievariantie).

De modellen voorspelden 4 tot 18 procent van het eerste en 7 tot 27 procent van het tweede. Het derde, de specifieke chemie tussen twee mensen, was met niets van wat vooraf werd ingevuld te voorspellen. De auteurs trekken de voorzichtige conclusie dat de verenigbaarheid tussen twee mensen moeilijk te voorspellen is voordat ze elkaar ontmoeten.

Eerder onderzoek van Eastwick en Finkel (2008) wees dezelfde kant op. Voorkeuren die deelnemers vooraf voor hun ideale partner opgaven, voorspelden niet wat hun verlangen opwekte bij de mensen die ze echt ontmoetten. De auteurs opperen dat mensen weinig inzicht hebben in wat hun romantische oordelen stuurt.

Wat dat wel en niet zegt over jouw eerste date

Wat past bij de bevindingen: een lijstje met wensen is een zwak middel om vooraf ja of nee te zeggen, en een uur zonder vonk is maar een deel van het beeld. Let wel op wat de studies niet deden. Ze voorspelden vóór het ontmoeten en keken niet naar wat een vlakke ontmoeting voorspelt.

Er is wel een lijn die iets in die richting zegt. Reis en collega's lieten onbekende tweetallen van hetzelfde geslacht verschillend lang met elkaar praten, en hoe meer ze met elkaar omgingen, hoe meer aantrekking ze voelden. Drie dingen verklaarden dat: het gevoel dat de ander luisterde en meeleefde, meer comfort tijdens het gesprek en het gevoel de ander beter te kennen. Het was geen onderzoek naar daten, maar het past bij wat veel mensen herkennen: een tweede keer is soms ontspannener dan de eerste.

Voor wie online heeft gechat, speelt nog iets. Sharabi volgde 186 mensen vóór en 94 na een eerste date met iemand van een datingsite of app. Gemiddeld nam de sociale aantrekking na de eerste ontmoeting af, schrijft de onderzoeker. Een lichte teleurstelling na het kennismaken is dus eerder normaal dan een teken dat het niets wordt.

Tot slot een basisgetal. In de speeddatingdata van Huang en collega's wilden mannen een tweede date met 56,78 procent van hun partners en vrouwen met 36,84 procent. Op een avond waar mensen juist voor kwamen, was nee zeggen dus de gewoonste uitkomst voor vrouwen en kwam het bij mannen ruim vier van de tien keer voor. Dat is geen maat voor jouw date, maar het zet een gebrek aan klik in perspectief.

Wat je na een date wel kunt beoordelen

  • Of je je op je gemak en veilig voelde.
  • Of de ander naar jou vroeg en op je antwoord inging. Huang en collega's vonden dat meer vervolgvragen samengingen met meer ja's voor een tweede date.
  • Of je jezelf kon zijn, ook als het stil viel.
  • Of je nog nieuwsgierig bent naar iets wat je niet weet.
  • Of er een echte onoverkomelijkheid is, zoals een andere kinderwens of een woonplaats die niet te overbruggen is. Dat is wat anders dan "past niet bij mijn type".

Wat je niet kunt beoordelen: of er later een vonk komt, en of iemand bij je wensenlijstje past.

Drie beslisregels

Dit zijn onze regels, geen uitkomsten van onderzoek.

  1. Onveilig of grensoverschrijdend: nee. Een grens die niet werd gerespecteerd is geen kwestie van klik. Meer daarover staat bij grenzen en toestemming.
  2. Vlak maar vriendelijk, en je was nieuwsgierig: één keer, in een andere vorm. Was de eerste date een diner, doe dan iets met beweging. Spreek met jezelf af dat het één keer is, zodat je niet in een gewoonte glijdt.
  3. Geen nieuwsgierigheid: zeg het. Een kort, vriendelijk nee is beter dan stilte. Voorbeelden staan bij nee zeggen zonder te ghosten.

Vier berichten om een tweede date voor te stellen

  1. Als het klikte: "Ik vond het gisteren echt leuk. Zin om zaterdag een stuk te gaan wandelen en daarna iets te eten?"
  2. Als je het niet zeker weet: "Ik vond het gezellig en ik merk dat ik nieuwsgierig ben naar meer. Zin in een tweede poging, maar dan met een rondje door het park erbij?"
  3. Als je eerlijk wilt zijn over de twijfel: "Ik weet nog niet zeker wat ik ervan vind, maar ik zou je graag nog een keer zien om dat uit te zoeken."
  4. Als de ander twijfelt: "Geen druk, ik vond het gewoon fijn je te leren kennen. Laat het maar weten."

Wanneer je het bericht stuurt en hoe, staat bij appen na de eerste date.

Wat dit onderzoek niet kan zeggen

De speeddatingstudies gebruikten dates van vier minuten tussen alleenstaanden op georganiseerde avonden. Eastwick en Finkel en Joel en collega's keken naar wat je vooraf kunt voorspellen, niet naar tweede dates. Reis en collega's gebruikten onbekenden van hetzelfde geslacht in een laboratorium. De cijfers van Sharabi komen van mensen die van een datingsite of app naar een eerste ontmoeting gingen. Niemand die wij vonden testte of een tweede date na een vlakke eerste vaker een relatie oplevert.

Veelgestelde vragen

Moet je een tweede date doen zonder klik?
Niet per se, maar een vlakke eerste date is zwak bewijs. Joel en collega's konden met meer dan 100 gegevens per deelnemer niet voorspellen wie een specifieke ander leuk zou vinden. Dat betekent niet dat een tweede date altijd loont, wel dat je een uur zonder vonk niet als eindoordeel hoeft te behandelen. Voelde je je onveilig of werd een grens overschreden, dan is nee het antwoord.
Kan aantrekking later nog groeien?
Er is onderzoek dat in die richting wijst. In twee experimenten van Reis en collega's waren onbekende tweetallen meer op elkaar gesteld naarmate ze langer met elkaar praatten. Dat ging om tweetallen van hetzelfde geslacht in een laboratorium, niet om dates, dus het bewijst niet dat het bij jou gebeurt.
Wat kun je na een date wel beoordelen?
Of je je op je gemak en veilig voelde, of de ander naar jou vroeg en luisterde, of je jezelf kon zijn en of je nog nieuwsgierig bent. Wat je niet kunt beoordelen is of er later een vonk komt, en of iemand bij je lijstje met wensen past: Eastwick en Finkel vonden dat opgegeven voorkeuren niet voorspelden wat echt verlangen opwekte.
Hoe snel vraag je om een tweede date?
Er is geen onderzoek naar het ideale moment. Wachten maakt het niet slimmer: in onderzoek van Boothby en collega's onderschatten mensen na een gesprek stelselmatig hoe leuk de ander hen vond, en dat geldt voor beide kanten. Hoe je dat bericht schrijft, staat bij appen na de eerste date.
Wat is het verschil tussen een eerste en tweede date?
Op een eerste date vergelijk je iemand nog met het beeld uit de chat. Sharabi zag dat de aantrekking na zo'n eerste ontmoeting gemiddeld daalde. Een tweede date begint vanuit wat jullie al weten, en in de experimenten van Reis en collega's voelden mensen meer aantrekking naarmate ze langer met elkaar praatten, al ging het daar om onbekenden van hetzelfde geslacht in een lab. Onze vuistregel: de eerste date vertelt of je je op je gemak voelt, de tweede of je nieuwsgierig blijft.

Bronnen

  1. Joel, Eastwick en Finkel (2017), Is romantic desire predictable? Machine learning applied to initial romantic attraction, Psychological Science Samenvatting gelezen op 11-10-2026. Onderbouwt twee speeddatingstudies met alleenstaande deelnemers die meer dan 100 zelfrapportagematen invulden, dates van 4 minuten met elke deelnemer van het andere geslacht, voorspelling van 4 tot 18 procent van de actorvariantie en 7 tot 27 procent van de partnervariantie, en het niet kunnen voorspellen van de relatievariantie, het verlangen naar een specifieke partner.
  2. Eastwick en Finkel (2008), Sex differences in mate preferences revisited: do people know what they initially desire in a romantic partner?, Journal of Personality and Social Psychology Samenvatting gelezen op 11-10-2026. Onderbouwt speeddating met vervolgmetingen waarin voorkeuren die vooraf werden opgegeven niet voorspelden wat het verlangen op de avond zelf opwekte, en de suggestie van de auteurs dat mensen weinig inzicht hebben in wat hun romantische oordelen stuurt.
  3. Reis, Maniaci, Caprariello, Eastwick en Finkel (2011), Familiarity does indeed promote attraction in live interaction, Journal of Personality and Social Psychology Samenvatting gelezen op 11-10-2026 en opnieuw op 16-10-2026. Onderbouwt twee experimenten met onbekende tweetallen van hetzelfde geslacht die verschillend lang met elkaar praatten, de bevinding dat meer interactie samenging met meer aantrekking, en de drie verklaringen: ervaren responsiviteit, meer comfort en tevredenheid, en het gevoel de ander te kennen.
  4. Sharabi (2015), Modality switching in online dating, proefschrift University of Illinois at Urbana-Champaign (basis van Sharabi en Caughlin 2017, Personal Relationships) Volledige tekst gelezen op 11-10-2026 en opnieuw op 16-10-2026. Onderbouwt 186 mensen die vooraf en 94 die na een eerste date met iemand van een datingsite of app werden bevraagd, en de opmerking van de onderzoeker dat de steekproef gemiddeld daalde in sociale aantrekking na de eerste ontmoeting.
  5. Huang, Yeomans, Brooks, Minson en Gino (2017), It doesn't hurt to ask: question-asking increases liking, Journal of Personality and Social Psychology (kopie Harvard Business School) Volledige tekst gelezen op 11-10-2026. Onderbouwt 110 speeddaters met dates van 4 minuten, het gemiddelde aandeel partners met wie mannen (56,78 procent) en vrouwen (36,84 procent) een tweede date wilden, en dat meer vervolgvragen samenging met meer instemming voor een tweede date.
  6. Boothby, Cooney, Sandstrom en Clark (2018), The liking gap in conversations, Psychological Science (repository University of Essex, geaccepteerd manuscript) Samenvatting en manuscript gelezen op 11-10-2026. Onderbouwt dat mensen na een gesprek stelselmatig onderschatten hoe leuk de gesprekspartner hen vond, bij onbekenden in het lab, huisgenoten en workshopdeelnemers.