Appen na de eerste date: wanneer en wat je stuurt
Na een date schat je te laag in hoe leuk de ander je vond, en de ander jou ook. Waarom wachten weinig oplevert, en vijf berichten met uitleg.
Wil je de ander terugzien, app dan dezelfde avond of de volgende ochtend, en zeg in één bericht dat je het leuk vond en dat je het nog eens wilt doen. Wachten levert weinig op, om een reden die goed onderzocht is: na een gesprek schatten mensen stelselmatig te laag in hoe leuk de ander hen vond. Dat heet de liking gap. Na een date kan het dus goed zijn dat jullie allebei thuis zitten met een te sombere inschatting, en wie dan eerst stuurt, neemt die onzekerheid voor allebei weg.
De liking gap, en waarom die na een date speelt
Erica Boothby, Gus Cooney, Gillian Sandstrom en Margaret Clark lieten in vijf studies steeds hetzelfde zien. In de eerste studie praatten twee mensen van hetzelfde geslacht die elkaar niet kenden vijf minuten met elkaar en gaven daarna los van elkaar aan hoe leuk ze de ander vonden, en hoe leuk ze dachten dat de ander hen vond. Dat tweede cijfer lag systematisch lager dan het eerste. Gemiddeld vonden mensen de ander leuker dan ze dachten zelf gevonden te worden.
Het effect verdween niet bij langere gesprekken. In een studie waarin paren zelf bepaalden hoe lang ze praatten, van twee tot 45 minuten, bleef de onderschatting bestaan. Bij eerstejaarsstudenten die een studiejaar een woning deelden, was ze maanden later nog te meten. Pas bij de laatste meting, aan het eind van het jaar, was ze weg. De onderzoekers denken dat de huisgenoten elkaar toen goed kenden, of dat de keuze om wel of niet samen te blijven wonen het gesprek erover had afgedwongen.
Dan de vraag waarom. In de tweede studie vroegen de onderzoekers naar de momenten uit het gesprek waarop de indruk was gebaseerd, en lieten die momenten als positief of negatief beoordelen. De momenten waarop de ander volgens hen zijn oordeel over hen baseerde, waren negatiever dan de momenten waarop ze zelf de ander beoordeelden. Dat verschil verklaarde een deel van de onderschatting. In hun inleiding geven de onderzoekers voorbeelden van zulke gedachten: heb ik te veel gepraat, vond de ander me saai?
Een eerlijke kanttekening: geen van deze studies ging over dates. In de eerste labstudies spraken steeds twee mensen van hetzelfde geslacht, en de andere groepen waren onbekenden in het lab, huisgenoten en deelnemers aan een workshop. Maar het mechanisme, thuiskomen en je eigen minpunten herhalen, kent bijna iedereen na een eerste date.
Een berichtje wordt meer gewaardeerd dan je denkt
Peggy Liu, SoYon Rim, Lauren Min en Kate Min deden dertien experimenten met bij elkaar bijna 6.000 deelnemers, die willekeurig in de rol van afzender of ontvanger werden gezet. Volgens het persbericht van de University of Kansas onderschatten afzenders steeds hoe blij de ontvanger was met hun contact, ook als dat niet meer was dan een kort berichtje. Die onderschatting was groter naarmate het contact onverwachter kwam, en tussen mensen die elkaar minder goed kenden.
Ook dit onderzoek ging niet over dates maar over mensen die weer contact zoeken met iemand uit hun omgeving. Toch past het patroon: na één avond ken je elkaar nog nauwelijks, en juist tussen mensen die elkaar minder goed kenden was de onderschatting in die experimenten groter.
Snel reageren, maar niet in die betekenis
Je komt soms een onderzoek tegen dat zou bewijzen dat snel antwoorden een teken van klik is. Dat onderzoek bestaat: Emma Templeton en collega's lieten 66 deelnemers elk tien gesprekken van tien minuten voeren, en zagen dat snellere antwoorden samengingen met meer verbondenheid. Maar het ging om de snelheid van gesproken antwoorden, op een schaal van fracties van een seconde: onder de 250 milliseconden, te kort om bewust te sturen. Over hoeveel uur je wacht met een appje zegt het niets. Gebruik het dus niet als argument om binnen vijf minuten terug te appen, en ook niet om je zorgen te maken als de ander pas de volgende ochtend reageert.
Wat zegt zijn of haar gedrag na de eerste date?
Minder dan je hoopt, en niet per geslacht. Een onderzoek dat gedrag na een eerste date apart voor mannen en vrouwen meet, vonden we niet. Boothby en collega's rapporteren in hun manuscript geen uitsplitsing naar mannen en vrouwen, en hun derde studie bevatte ook gesprekken tussen een man en een vrouw: de onderschatting bleef. Wie na de date niets hoort, kijkt dus niet naar typisch mannelijk of typisch vrouwelijk gedrag, maar mogelijk naar iemand die net zo onzeker thuis zit als jij.
Wat je wel kunt lezen, is onze eigen vuistregel, geen meting:
- Een concreet voorstel (een dag, een plek) is het enige duidelijke teken. Alles daaronder, ook een hartje of "leuk was het", laat ruimte voor twijfel.
- Een traag antwoord zegt weinig. Het onderzoek naar snel reageren ging over fracties van een seconde in een gesproken gesprek, niet over uren tot een appje.
- Geen antwoord na jouw vraag, ook na een paar dagen, is meestal ook een antwoord. Wat ghosten met de ander doet, staat bij ghosting.
De signalen tijdens het contact zelf, zoals lachen en vragen stellen, komen aan bod bij tekenen dat iemand je leuk vindt. Ook daar geldt dat ze minder zeggen dan de meeste lijstjes beweren.
Vijf berichten voor dezelfde avond
Deze berichten gaan ervan uit dat je de ander graag terugziet. Elk bericht doet twee dingen: het zegt dat je het leuk vond, en het maakt een vervolg makkelijk.
1. Kort en direct
Ik vond het echt leuk vanavond. Zin om het nog eens te doen?
Er valt niets te raden. De liking gap geldt voor allebei, dus het kan goed zijn dat de ander net zo onzeker thuiskwam.
2. Met een detail uit het gesprek
Thuis. Ik moet nog steeds lachen om je oom en de verhuisbus. Zullen we volgende week naar die markt waar je het over had?
Het detail laat zien dat je hebt geluisterd, en het voorstel is concreet genoeg om ja of nee op te zeggen.
3. Als je niet weet hoe het ging
Dank je voor vanavond. Ik weet niet of het voor jou ook klikte, dus ik vraag het gewoon: zou je nog eens willen afspreken?
Benoem de onzekerheid in plaats van te wachten tot die vanzelf verdwijnt. Bij de huisgenoten van Boothby en collega's duurde dat maanden.
4. Als je zenuwachtig was
Ik was vanavond zenuwachtiger dan ik liet merken. Ik zou je graag nog eens zien, wat minder stijf deze keer.
De zelfkritische gedachte die je toch al had, wordt zo iets wat je deelt. Dat is vaak sympathieker dan je verwacht.
5. De volgende ochtend
Goedemorgen. Ik dacht net nog aan wat je zei over je werk in Gent. Wanneer heb je weer een avond vrij?
Een ochtendbericht werkt net zo goed als een avondbericht, zolang het een vraag bevat waarop een agenda het antwoord is.
Wat je beter niet stuurt
Een bericht dat om een oordeel over jou vraagt. "Was ik niet te druk vanavond?" of "Sorry dat ik zo veel over mijn werk praatte." Dat is de zelfkritische gedachte uit de studie van Boothby en collega's, letterlijk opgeschreven. Je vraagt de ander om je gerust te stellen in plaats van om af te spreken.
Een bericht zonder voorstel. "Leuk was het!" is aardig, maar laat de ander raden of je diegene terug wilt zien. Na een avond waarin jullie allebei je kansen te laag inschatten, is raden precies wat je wilt voorkomen.
Een lang bericht. Hoe meer je schrijft, hoe meer de ander moet beantwoorden. Twee of drie zinnen zijn genoeg; de rest bespreek je op de volgende date.
Als je de ander niet wilt terugzien
Dan is dit de verkeerde pagina, maar stilte is ook geen antwoord. Op de pagina over nee zeggen zonder te ghosten staan korte berichten voor dat moment, met het onderzoek naar wat ghosten en een duidelijk nee met de ander doen.
Veelgestelde vragen
Moet je na een eerste date meteen appen of wachten?
Wat app je als je niet weet hoe het ging?
Hoe lang is te lang wachten?
Wie moet als eerste appen?
Bronnen
- Boothby, Cooney, Sandstrom en Clark (2018), The liking gap in conversations, Psychological Science (repository University of Essex) Geraadpleegd 07-10-2026 en opnieuw op 11-10-2026 (geaccepteerd manuscript). Studie 3 breidde de steekproef uit met gesprekken tussen mannen en vrouwen; een verschil tussen mannen en vrouwen wordt niet gerapporteerd. Na gesprekken van vijf minuten tussen twee mensen van hetzelfde geslacht, na gesprekken van twee tot 45 minuten, op workshops en bij studenten die een jaar een woning deelden, schatten mensen te laag in hoe leuk de ander hen vond. Bij de huisgenoten hield dat maanden aan en was het aan het eind van het jaar verdwenen. In studie 2 waren de gedachten over hoe de ander hen zag negatiever dan hun gedachten over de ander, en dat verklaarde een deel van het verschil.
- University of Kansas School of Business (2022), People underestimate the surprising impact of reaching out, study finds Geraadpleegd 07-10-2026. Persbericht over Liu, Rim, Min en Min in Journal of Personality and Social Psychology: 13 vooraf geregistreerde experimenten met bijna 6.000 deelnemers. Wie contact zoekt, ook met een kort berichtje, onderschat hoe gewaardeerd dat wordt; sterker naarmate het onverwachter is en naarmate mensen minder close zijn.
- Templeton, Chang, Reynolds, Cone LeBeaumont en Wheatley (2022), Fast response times signal social connection in conversation, PNAS Geraadpleegd 07-10-2026. 66 deelnemers voerden in groepjes van hetzelfde geslacht elk tien gesprekken van tien minuten; snellere antwoorden hingen samen met meer verbondenheid, op een tijdschaal (onder 250 milliseconden) die je niet bewust stuurt. Het gaat over gesproken gesprekken, niet over de tijd tot een appje.