Datingcultuur in Spanje: ligar, novios en pareja de hecho
Van ligar via salir con naar novios: de Spaanse woorden volgens de RAE, INE-cijfers over trouwen en kerk, en wat de wet over pareja de hecho zegt.
Spanje trouwt laat, steeds vaker zonder kerk, en heeft voor de stappen ervoor eigen woorden. Volgens het statistiekbureau INE was een Spaanse man in 2024 gemiddeld 37,25 jaar bij zijn eerste huwelijk en een vrouw 35,19. Van de 175.364 huwelijken dat jaar was nog maar 16,4 procent religieus, tegen 41,6 procent in 2010. Wat ervoor komt, heet in het Spaans ligar, salir con alguien en uiteindelijk ser novios, en het woordenboek van de Real Academia Española (RAE) geeft elk van die stappen een eigen omschrijving.
Van ligar tot novios
De RAE geeft voor elk van deze woorden een omschrijving, en samen vormen ze een ladder.
| Woord | Wat de RAE zegt | Ongeveer in het Nederlands |
|---|---|---|
| ligar | informeel: amoureuze of seksuele relaties van voorbijgaande aard aangaan | versieren, iets kortstondigs hebben |
| salir con alguien | om amoureuze of vriendschappelijke redenen geregeld met iemand omgaan, buiten de deur | met iemand uitgaan, daten |
| novio, novia | iemand met een liefdesrelatie, al dan niet met trouwplannen, en ook de bruid of bruidegom | vriend of vriendin, verloofde, bruid of bruidegom |
Ligar is het begin, en het woordenboek markeert het als informeel. De omschrijving benadrukt dat het om iets vluchtigs gaat: wie "he ligado" zegt, heeft iemand versierd, maar heeft het daarmee nog niet over een relatie. Het staat bij de RAE tussen allerlei andere betekenissen van hetzelfde werkwoord, zoals vastbinden en metalen mengen.
Salir con alguien veronderstelt herhaling. De RAE spreekt van geregeld met iemand omgaan, om amoureuze of vriendschappelijke redenen. Dat het ook vriendschappelijk kan zijn, maakt het woord dubbelzinnig: "salgo con ella" kan "ik ga met haar om" betekenen of "we hebben iets". Wat de uitdrukking wel duidelijk maakt, is het regelmatige: het gaat om meer dan één avond.
Novio en novia zijn de woorden voor een vaste relatie, en hier zit de grootste valkuil. De RAE zet drie betekenissen onder elkaar: iemand met een liefdesrelatie met het oog op een huwelijk, iemand die gaat trouwen of net getrouwd is, en iemand met een liefdesrelatie, zonder meer. "Mi novia" kan dus je vriendin zijn, je verloofde of de bruid op de foto. Ser novios is daarmee een uitgesproken stap: wie het zo noemt, zegt dat het een relatie is. Wanneer stellen dat woord gaan gebruiken, staat in geen enkele bron; dat is een gesprek tussen twee mensen.
Steeds minder huwelijken in de kerk
Het INE geeft per jaar op hoeveel huwelijken burgerlijk en hoeveel religieus zijn. Het totaal beweegt weinig, het aandeel kerkelijke huwelijken wel.
| Jaar | Huwelijken | Burgerlijk | Religieus | Aandeel religieus |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 170.440 | 99.556 | 70.884 | 41,6 procent |
| 2015 | 168.910 | 118.879 | 50.031 | 29,6 procent |
| 2019 | 166.530 | 131.231 | 35.299 | 21,2 procent |
| 2024 | 175.364 | 146.605 | 28.759 | 16,4 procent |
Op de pandemiejaren 2020 en 2021 na lag het totaal sinds 2010 elk jaar tussen ruim 156.000 en ruim 179.000. De verschuiving is dus geen daling van het aantal huwelijken, maar een verhuizing van de kerk naar de burgerlijke stand: het aantal burgerlijke huwelijken steeg van 99.556 naar 146.605. Wie met iemand uit Spanje over trouwplannen praat, kan er dus niet van uitgaan dat een bruiloft een kerkelijke bruiloft is.
Kerkelijk en burgerlijk trouwen staan in Spanje wel naast elkaar in de wet. Volgens artikel 49 van het Burgerlijk Wetboek kan elke Spanjaard trouwen in de burgerlijke vorm of in de religieuze vorm die de wet voorziet, en volgens artikel 60 heeft een huwelijk volgens het canoniek recht of een andere religieuze vorm uit de samenwerkingsakkoorden met de staat burgerlijke gevolgen. Artikel 44 stelt sinds 2005 hetzelfde huwelijk open voor paren van gelijk en verschillend geslacht. Daarin verschilt Spanje van Duitsland, waar alleen het Standesamt een huwelijk sluit.
Wanneer trouwt men voor het eerst?
De INE-indicator voor de gemiddelde leeftijd bij het eerste huwelijk loopt licht op: van 36,78 jaar voor mannen en 34,62 voor vrouwen in 2021 naar 37,25 en 35,19 in 2024. Let op de maat. INE berekent de indicator anders dan het CBS, dat de gemiddelde leeftijd neemt van ongehuwden die in dat jaar trouwen: 35,1 jaar voor Nederlandse mannen en 33,0 voor vrouwen in 2025. Vergelijk de twee dus voorzichtig. Onze overzichtspagina zet dezelfde Spaanse waarden, uit Eurostat, naast die van andere landen.
Nederlanders in Spaanse huwelijken
INE telt de huwelijken ook naar de nationaliteit van beide echtgenoten. In 2024 was in 310 van de 168.028 huwelijken tussen man en vrouw minstens één van beiden Nederlands, en in 27 daarvan allebei. In 177 van die 310 was de ander Spaans: 109 keer een Nederlandse man met een Spaanse vrouw en 68 keer andersom. Het zijn huwelijken in de Spaanse statistiek, ingedeeld naar de woonplaats van het paar; hoeveel Nederlanders in totaal een Spaanse partner hebben, zeggen ze niet, en hoe die paren elkaar leerden kennen evenmin.
Samenwonen zonder huwelijk: pareja de hecho
Spanje heeft geen landelijke wet voor ongehuwd samenwonen. Volgens de Spaanse overheid, op een pagina die op 1 oktober 2026 is bijgewerkt, bestaat er geen ley de parejas de hecho van landelijk bereik. Paren schrijven zich in bij het Registro de Uniones de Hecho van hun autonome gemeenschap of gemeente, en komen daar allebei persoonlijk met een identiteitsbewijs. De rechten die je daarmee krijgt, hangen af van het register: sommige regels, zoals die van de sociale zekerheid, gelden voor elke inschrijving, andere alleen voor het register van de gemeenschap of de gemeente. Een van beiden kan de inschrijving ook alleen laten beëindigen.
Voor wie met iemand uit Spanje samenwoonplannen bespreekt, betekent dat: pareja de hecho is geen vaste term met één inhoud. Vraag niet alleen of iemand is ingeschreven, maar ook waar.
Waar de bronnen ophouden
Metingen van uitgaanstijden, van het tempo van een date of van de rol van vriendengroepen vonden we niet bij het INE of een andere officiële bron, dus daar zeggen we niets over. Het woordenboek beschrijft wat de woorden betekenen, niet hoe snel mensen van het ene naar het andere gaan.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen ligar en salir con alguien?
Wanneer zijn Spaanse stellen novios?
Is een kerkelijk huwelijk in Spanje rechtsgeldig?
Bestaat er een geregistreerd partnerschap in Spanje?
Op welke leeftijd trouwen Spanjaarden voor het eerst?
Bronnen
- Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, ligar Gelezen 11-10-2026. Onovergankelijk, informeel (coloq.): amoureuze of seksuele relaties van voorbijgaande aard aangaan; synoniemen seducir en cortejar.
- Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, salir Gelezen 11-10-2026. Onovergankelijke betekenis: om amoureuze of vriendschappelijke redenen geregeld met iemand omgaan, buiten diens huis.
- Real Academia Española, Diccionario de la lengua española, novio, via Gelezen 11-10-2026. Drie betekenissen naast elkaar: iemand met een liefdesrelatie met huwelijksplannen; iemand die gaat trouwen of net getrouwd is; iemand met een liefdesrelatie.
- INE, Matrimonios por provincia de residencia del matrimonio, mes y forma de celebración (tabla 37641, serie 2010 tot 2024) Gelezen 11-10-2026 in de database van het INE, nationaal totaal. Huwelijken tussen personen van gelijk en verschillend geslacht per jaar, burgerlijk en religieus: 2024 gaf 175.364 huwelijken, waarvan 146.605 burgerlijk en 28.759 religieus; 2010 gaf 170.440, waarvan 99.556 burgerlijk en 70.884 religieus. De percentages zijn door ons berekend.
- INE, Edad Media al Primer Matrimonio según sexo y nacionalidad (tabla 1380) Gelezen 11-10-2026 in de database van het INE. Gemiddelde leeftijd bij het eerste huwelijk: mannen 37,25 en vrouwen 35,19 jaar in 2024; 36,78 en 34,62 in 2021.
- INE, Matrimonios por nacionalidad de los cónyuges (tabla 32002, huwelijken tussen man en vrouw) Gelezen 11-10-2026 in de database van het INE, nationaal totaal 2024, 168.028 huwelijken. Volgens de metadata van de reeksen is het eerste nationaliteitsveld dat van de echtgenoot (esposo) en het tweede dat van de echtgenote (esposa). Nederlandse man 206, Nederlandse vrouw 131, beiden Nederlands 27; Nederlandse man met Spaanse vrouw 109, Spaanse man met Nederlandse vrouw 68. Sommen door ons berekend.
- Boletín Oficial del Estado, Código Civil (geconsolideerde tekst, laatste bijwerking 03-01-2025), artikelen 44, 49 en 60 Gelezen 11-10-2026. Artikel 44: hetzelfde huwelijk met dezelfde vereisten en gevolgen voor paren van gelijk of verschillend geslacht (tweede alinea sinds wet 13/2005); artikel 49: trouwen in de burgerlijke vorm of in de wettelijk voorziene religieuze vorm; artikel 60: een huwelijk volgens het canoniek recht of een religieuze vorm uit de samenwerkingsakkoorden met de staat heeft burgerlijke gevolgen.
- Punto de Acceso General (administracion.gob.es), Uniones o parejas de hecho (laatst bijgewerkt 01-10-2026) Gelezen 11-10-2026. Er bestaat geen landelijke wet op de parejas de hecho; inschrijving gaat via een register van de autonome gemeenschap of de gemeente, beide partners komen persoonlijk, de rechten kunnen per register verschillen en elk van beiden kan de inschrijving laten beëindigen.